Trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ quốc tịch Đài Loan 2026: quá hạn cư trú tự trình diện, mất hộ chiếu và thẻ cư trú, đưa con về Đài Loan nhập hộ khẩu đi học

Tóm tắt nhanh

• Người đã thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch Đài Loan có được trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ quốc tịch Đài Loan không? Theo Luật Quốc tịch Việt Nam mới được sửa đổi, người Việt Nam đã từng thôi quốc tịch có thể nộp đơn xin xem xét trở lại quốc tịch Việt Nam, và người đáp ứng các điều kiện luật định, được Chủ tịch nước cho phép thì được giữ quốc tịch nước ngoài; các điều kiện bao gồm việc giữ quốc tịch nước ngoài phải phù hợp với pháp luật của nước đó và không sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến lợi ích của Việt Nam, đồng thời phía Việt Nam sẽ yêu cầu nộp giấy tờ liên quan do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp.
• Quá hạn cư trú, đổi địa chỉ hoặc muốn tự trình diện cần làm thủ tục nào? (1) Quá hạn cư trú: Người quá hạn dưới 30 ngày mà lý do cư trú ban đầu vẫn còn, sau khi bị xử phạt theo Điều 31 khoản 3 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân» có thể nộp đơn xin cư trú lại; người quá hạn từ 30 ngày trở lên về nguyên tắc phải liên hệ Sở Di dân để làm thủ tục xuất cảnh, và Sở Di dân có thể căn cứ Điều 36 của luật này buộc xuất cảnh trong vòng 10 ngày hoặc cưỡng chế trục xuất.
• Mất hộ chiếu, ARC hoặc giấy tờ cư trú tại Đài Loan thì phải làm gì để được cấp lại hoặc về Việt Nam? Trường hợp mất hộ chiếu: (1) Đương sự tự mình mang theo giấy tờ tùy thân khác ngoài hộ chiếu và 2 ảnh cỡ 2 inch đến Trạm phục vụ, Đội Chuyên trách của Sở Di dân hoặc Đội Sự vụ Biên giới tại sân bay, cảng biển để xin «Giấy xác nhận ghi nhận mất hộ chiếu nước ngoài».
• Trẻ có quốc tịch Đài Loan được đưa về Việt Nam không nhập học được: làm thế nào để cháu về Đài Loan nhập hộ khẩu và đi học? Vì cháu bé có quốc tịch Đài Loan và đã có thể nhập cảnh Việt Nam, điều đó có nghĩa là cháu có hộ chiếu Đài Loan. Do đó, bước đầu tiên là phải đưa cháu về Đài Loan làm thủ tục đăng ký hộ khẩu (hộ tịch), sau đó mới có thể làm thủ tục nhập học.

Các câu hỏi trong bài viết này do cán bộ Việt Nam tại Đài Loan và đại diện cộng đồng người Việt nêu ra tại Tọa đàm về các vấn đề pháp lý của người Việt tại Đài Loan , tổ chức ngày 17/9/2026 tại Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc. Phần trả lời do các luật sư Đài Loan của Louis Group soạn theo pháp luật hiện hành của Đài Loan, và được cung cấp bằng ba thứ tiếng: Trung, Anh và Việt.

Bước đầu tiên trong bốn tình huống

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Người đã thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch Đài Loan có được trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ quốc tịch Đài Loan không?

Theo Luật Quốc tịch Việt Nam mới được sửa đổi, người Việt Nam đã từng thôi quốc tịch có thể nộp đơn xin xem xét trở lại quốc tịch Việt Nam, và người đáp ứng các điều kiện luật định, được Chủ tịch nước cho phép thì được giữ quốc tịch nước ngoài; các điều kiện bao gồm việc giữ quốc tịch nước ngoài phải phù hợp với pháp luật của nước đó và không sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến lợi ích của Việt Nam, đồng thời phía Việt Nam sẽ yêu cầu nộp giấy tờ liên quan do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp. Theo quy định của Luật Quốc tịch Đài Loan, người gốc Việt đã nhập quốc tịch Đài Loan vẫn có thể xin quốc tịch nước ngoài; do đó, về nguyên tắc, trong quá trình nộp đơn và xét duyệt, người nộp đơn không cần phải từ bỏ quốc tịch Đài Loan, tuy nhiên việc áp dụng cụ thể vẫn tùy thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam. Cần đặc biệt lưu ý: khi làm thủ tục trở lại quốc tịch Việt Nam, tuyệt đối không được tự ý làm thủ tục từ bỏ quốc tịch Đài Loan; một khi đã từ bỏ quốc tịch Đài Loan thì chỉ có thể làm lại thủ tục nhập tịch từ đầu mới lấy lại được quốc tịch Đài Loan.

Về nguyên tắc, pháp luật Đài Loan chấp nhận song tịch (hai quốc tịch); tuy nhiên theo Điều 20 «Luật Quốc tịch», người đồng thời có quốc tịch nước ngoài về nguyên tắc không được đảm nhiệm công chức, viên chức tại Đài Loan.

Theo pháp luật Đài Loan, đối với người đã nhập quốc tịch Đài Loan, trừ trường hợp đã nộp giấy tờ giả mạo, Chính phủ Đài Loan sẽ không xem xét lại hiệu lực quốc tịch Đài Loan của người đó. Ngoài ra, người có cả quốc tịch Đài Loan và Việt Nam nên giữ họ tên thống nhất ở cả hai nơi, để giấy tờ tùy thân của hai bên có thể đối chiếu, khớp nối với nhau khi đăng ký tài sản, và kể cả khi giải quyết thừa kế sau khi qua đời.

Câu hỏi nguyên văn tại tọa đàm: Trở lại quốc tịch Việt Nam nhưng vẫn giữ quốc tịch Đài Loan. Một người trước đây đã thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch Đài Loan, nay muốn trở lại quốc tịch Việt Nam. Người này có được đồng thời giữ quốc tịch Đài Loan không? Nếu có thể xem xét song tịch, thì điều kiện cụ thể là gì và trong những trường hợp nào được cho phép? Ngoài các yêu cầu theo pháp luật Việt Nam, người xin trở lại quốc tịch Việt Nam có cần đáp ứng thêm yêu cầu hoặc hoàn tất thủ tục nào theo pháp luật Đài Loan để tránh các rắc rối liên quan đến quốc tịch không?

Quá hạn cư trú, đổi địa chỉ hoặc muốn tự trình diện cần làm thủ tục nào?

Thủ tục cho ba tình huống lần lượt như sau:

(1) Quá hạn cư trú: Người quá hạn dưới 30 ngày mà lý do cư trú ban đầu vẫn còn, sau khi bị xử phạt theo Điều 31 khoản 3 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân» có thể nộp đơn xin cư trú lại; người quá hạn từ 30 ngày trở lên về nguyên tắc phải liên hệ Sở Di dân để làm thủ tục xuất cảnh, và Sở Di dân có thể căn cứ Điều 36 của luật này buộc xuất cảnh trong vòng 10 ngày hoặc cưỡng chế trục xuất.

(2) Đổi địa chỉ: Phải làm thủ tục trong vòng 30 ngày kể từ ngày sau ngày phát sinh sự việc, tại Trạm phục vụ của Sở Di dân nơi chuyển đến hoặc qua hệ thống trực tuyến; quá hạn sẽ bị phạt từ 2.000 đến 10.000 Đài tệ theo Điều 85 của luật này.

(3) Tự trình diện: Cần đến trình báo tại Đội Chuyên trách của Sở Di dân trước khi bị phát hiện; người tự trình diện trước khi bị phát hiện, sẵn sàng phối hợp làm thủ tục xuất cảnh và nộp phạt đúng hạn thì theo quy định có thể được giảm một nửa tiền phạt quá hạn (áp dụng từ ngày 01/10/2025); quy định này không áp dụng cho người được nộp đơn xin cư trú lại theo Điều 31 khoản 3, và nếu không nộp phạt đúng hạn hoặc quá thời hạn mà chưa xuất cảnh thì việc giảm phạt sẽ bị hủy bỏ và phải nộp bù phần chênh lệch. Khi trình diện cũng có thể tố giác chủ hoặc môi giới bất hợp pháp; nếu tố giác kèm theo chứng cứ cụ thể và nhờ đó phát hiện được vụ thuê mướn trái phép hoặc môi giới trái phép thì theo quy định có thể được miễn tiền phạt quá hạn, chứ không phải cứ tố giác là được miễn phạt; lệnh cấm nhập cảnh vẫn được xử lý theo «Quy định tác nghiệp về cấm người nước ngoài nhập cảnh».

Người quá hạn dưới 90 ngày có thể làm thủ tục tại Trạm phục vụ hoặc tại sân bay, cảng biển; người quá hạn từ 91 ngày trở lên phải đến Đội Chuyên trách lập biên bản trước. Về nguyên tắc phải nộp tiền phạt khi làm thủ tục xuất cảnh, nhưng không có khả năng nộp phạt không có nghĩa là chắc chắn không thể xuất cảnh; cần trình bày trước với Đội Chuyên trách để Sở Di dân sắp xếp xuất cảnh; khoản tiền còn nợ vẫn có thể bị truy thu theo «Luật Thi hành Hành chính».

Theo «Quy định tác nghiệp về cấm người nước ngoài nhập cảnh», người quá hạn dưới 1 năm về nguyên tắc bị cấm nhập cảnh 1 năm; người quá hạn từ 1 năm trở lên bị cấm theo thời gian quá hạn, tối đa 7 năm; nhưng người quá hạn dưới 91 ngày có thể không bị áp dụng lệnh cấm nhập cảnh (tuy nhiên trong vòng 1 năm không được nhập cảnh theo diện miễn thị thực hoặc thị thực cấp tại cửa khẩu). Việc còn nợ tiền phạt tự nó không đương nhiên kéo dài thời gian cấm nhập cảnh.

Mức tiền phạt quá hạn, việc tạm giữ và hậu quả khi đồng thời làm việc trái phép: xem Làm thêm ở Đài Loan khi có thẻ cư trú ARC 2026: chuyển sang nhân lực kỹ thuật nước ngoài, hậu quả làm việc trái phép và ở quá hạn .

Mất hộ chiếu, ARC hoặc giấy tờ cư trú tại Đài Loan thì phải làm gì để được cấp lại hoặc về Việt Nam?

Trường hợp mất hộ chiếu: (1) Đương sự tự mình mang theo giấy tờ tùy thân khác ngoài hộ chiếu và 2 ảnh cỡ 2 inch đến Trạm phục vụ, Đội Chuyên trách của Sở Di dân hoặc Đội Sự vụ Biên giới tại sân bay, cảng biển để xin «Giấy xác nhận ghi nhận mất hộ chiếu nước ngoài». Thủ tục này không cần trình báo cảnh sát trước; nhưng nếu nghi bị trộm thì vẫn nên trình báo để lưu giữ chứng cứ. (2) Mang giấy xác nhận đó đến Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc, theo quy định của Văn phòng, xin cấp lại hộ chiếu hoặc giấy thông hành để về Việt Nam. (3) Sau khi có hộ chiếu mới hoặc giấy thông hành, đến Trạm phục vụ của Sở Di dân nơi cư trú làm thủ tục thay đổi thông tin hộ chiếu.

Trường hợp mất thẻ cư trú người nước ngoài: Có thể nộp đơn xin cấp lại tại Sở Di dân theo hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp tại quầy, phải xuất trình bản chính hộ chiếu và nộp giấy cam kết mất thẻ hoặc giấy xác nhận trình báo.

Người muốn về Việt Nam có thể dùng hộ chiếu còn hiệu lực hoặc giấy thông hành do phía Việt Nam cấp để làm thủ tục xuất cảnh; chỉ mất thẻ cư trú thông thường không ảnh hưởng đến việc xuất cảnh, nhưng nên dự trù thời gian để Sở Di dân kiểm tra thân phận và tình trạng cư trú. Nếu sau này vẫn muốn quay lại Đài Loan làm việc hoặc cư trú, cần xác nhận trước thẻ cư trú, thị thực và điều kiện tái nhập cảnh, vì giấy thông hành để về Việt Nam không đương nhiên dùng được để nhập cảnh Đài Loan lần nữa. Trong thời gian chờ cấp lại giấy tờ, có thể mang theo giấy xác nhận mất hộ chiếu hoặc biên nhận nộp đơn để giải thích khi bị kiểm tra, nhưng bản sao không thể thay thế hộ chiếu hoặc thẻ cư trú chính thức.

Trẻ có quốc tịch Đài Loan được đưa về Việt Nam không nhập học được: làm thế nào để cháu về Đài Loan nhập hộ khẩu và đi học?

Vì cháu bé có quốc tịch Đài Loan và đã có thể nhập cảnh Việt Nam, điều đó có nghĩa là cháu có hộ chiếu Đài Loan. Do đó, bước đầu tiên là phải đưa cháu về Đài Loan làm thủ tục đăng ký hộ khẩu (hộ tịch), sau đó mới có thể làm thủ tục nhập học. Tuy nhiên, vấn đề đầu tiên sẽ gặp phải là khi rời Việt Nam, cháu có vi phạm quy định về cư trú của Việt Nam hay không; nếu đã quá hạn cư trú thì phải nộp tiền phạt. Bước thứ hai, sau khi cháu về Đài Loan, cha mẹ của cháu phải nộp đơn đăng ký hộ khẩu tại Đài Loan cho cháu; nếu một trong hai cha mẹ không có mặt tại Đài Loan thì người đó phải lập giấy ủy quyền và giấy ủy quyền này phải được cơ quan đại diện của Đài Loan ở nước ngoài (Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc) chứng nhận. Nếu trước đây cháu đã có hộ khẩu tại Đài Loan và bị đăng ký chuyển đi do xuất cảnh từ 2 năm trở lên, thì sau khi nhập cảnh bằng hộ chiếu Đài Loan chỉ cần làm thủ tục đăng ký chuyển đến; nếu cháu chưa từng có hộ khẩu tại Đài Loan thì trước hết phải nộp đơn xin định cư tại Sở Di dân, sau khi được chấp thuận mới đến Phòng Hộ chính làm thủ tục đăng ký hộ khẩu lần đầu. Sau khi có hộ khẩu, cháu có thể làm thủ tục nhập học tại trường tiểu học hoặc trung học cơ sở thuộc khu vực tuyển sinh tương ứng với địa chỉ hộ khẩu, và tham gia Bảo hiểm Y tế Toàn dân theo quy định (nếu trong 2 năm gần nhất đã từng tham gia bảo hiểm thì có hộ khẩu là được tham gia ngay; nếu không, về nguyên tắc phải có hộ khẩu đủ 6 tháng).

Câu hỏi nguyên văn tại tọa đàm: Một trẻ em thế hệ thứ hai mang quốc tịch Đài Loan được mẹ đưa về Việt Nam giao cho ông bà ngoại chăm sóc do gia đình gặp khó khăn về kinh tế. Hiện cháu đang sống tại Việt Nam nhưng không có quốc tịch Việt Nam, nên gặp khó khăn khi nhập học. Kính đề nghị luật sư hướng dẫn cụ thể các thủ tục gia đình cần hoàn tất để cháu được trở về Đài Loan đoàn tụ với gia đình và đi học tại đó: cần thực hiện những bước nào, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết và cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Kênh hỗ trợ

• Các Trạm phục vụ và Đội Chuyên trách của Sở Di dân: tự trình diện khi quá hạn cư trú, đổi địa chỉ, cấp lại thẻ cư trú, giấy xác nhận mất hộ chiếu, và đơn xin định cư của công dân chưa có hộ khẩu.
• Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc: cấp lại hộ chiếu Việt Nam, cấp giấy thông hành về nước, tiếp nhận hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam.
• Phòng Hộ chính (戶政事務所): đăng ký chuyển đến, đăng ký hộ khẩu lần đầu, và là nơi tiếp nhận các hồ sơ liên quan đến quốc tịch.
• Đường dây nóng 1955: do Bộ Lao động Đài Loan thiết lập, có phục vụ tiếng Việt, miễn phí, hoạt động 24/24.
• Quỹ Trợ giúp Pháp lý (法律扶助基金會): người đủ điều kiện có thể xin luật sư hỗ trợ miễn phí.

Đọc thêm

• Làm thêm ở Đài Loan khi có thẻ cư trú ARC 2026: chuyển sang nhân lực kỹ thuật nước ngoài, hậu quả làm việc trái phép và ở quá hạn
• Bị giữ hộ chiếu, thu phí môi giới quá mức, ép ký giấy về nước ở Đài Loan 2026: luật sư Đài Loan giải đáp 4 câu hỏi về quyền lợi của lao động Việt Nam
• Cho mượn tài khoản ngân hàng, thẻ ATM, SIM ở Đài Loan 2026: rủi ro rửa tiền, quyền khi bị cảnh sát triệu tập, nhận chuyển hàng hộ và tai nạn xe máy

Tác giả: Luật sư Chun-Hung Yeh , Luật sư Raymond Yu (Po-Chang Yu) và Luật sư Li-Chen Chen | Louis Group

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật chung, không phải ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Pháp luật và thực tiễn của cơ quan có thẩm quyền có thể thay đổi; với trường hợp của mình, hãy hỏi ý kiến luật sư, gọi đường dây nóng 1955 hoặc liên hệ Quỹ Trợ giúp Pháp lý.