Bị giữ hộ chiếu, thu phí môi giới quá mức, ép ký giấy về nước ở Đài Loan 2026: luật sư Đài Loan giải đáp 4 câu hỏi về quyền lợi của lao động Việt Nam

Tóm tắt nhanh

• Bị nợ lương, thu phí môi giới cao, giữ hộ chiếu hoặc ép ký giấy thì làm gì? Trình tự xử lý chung cho cả bốn tình huống là: bảo toàn chứng cứ (bản sao hợp đồng lao động, bảng lương, dữ liệu chấm công và chuyển khoản, biên lai, tin nhắn LINE, bản ghi âm, giấy cam kết và các giấy tờ khác) → gọi đường dây nóng 1955 → khiếu nại lên cơ quan quản lý lao động địa phương và xin hòa giải tranh chấp lao động → khi cần thiết, khởi kiện theo «Luật Vụ việc Lao động» và nộp đơn xin trợ giúp tại Quỹ Trợ giúp Pháp lý; nếu được chấp thuận sẽ có luật sư hỗ trợ miễn phí.
• Người chăm sóc gia đình có được bảo vệ về giờ làm, ngày nghỉ như lao động nhà máy không? Câu trả lời là «không». Người chăm sóc gia đình không thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động», do đó các bảo đảm pháp định mà lao động di trú trong nhà máy được hưởng như 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần, hệ số tiền làm thêm giờ và ngày lễ quốc gia không đương nhiên áp dụng cho người chăm sóc gia đình; nhưng điều đó không có nghĩa là người chăm sóc gia đình không có quyền lợi gì.
• Mang thai, bị quấy rối, bạo lực hoặc tai nạn lao động có bị buộc về nước không? Mang thai, bị quấy rối tình dục, xâm hại tình dục, bạo hành hoặc tai nạn lao động tự thân đều không phải là lý do để chủ sử dụng lao động ép buộc lao động di trú về nước.
• Người lao động di trú đã mất liên lạc với cơ quan chức năng hoặc chủ sử dụng lao động có thể đồng thời là nạn nhân của buôn bán người hoặc bóc lột lao động không? Có thể.

Các câu hỏi trong bài viết này do cán bộ Việt Nam tại Đài Loan và đại diện cộng đồng người Việt nêu ra tại Tọa đàm về các vấn đề pháp lý của người Việt tại Đài Loan , tổ chức ngày 17/9/2026 tại Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc. Phần trả lời do các luật sư Đài Loan của Louis Group soạn theo pháp luật hiện hành của Đài Loan, và được cung cấp bằng ba thứ tiếng: Trung, Anh và Việt.

Bước đầu tiên khi gặp vấn đề

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bị nợ lương, thu phí môi giới cao, giữ hộ chiếu hoặc ép ký giấy thì làm gì?

Trình tự xử lý chung cho cả bốn tình huống là: bảo toàn chứng cứ (bản sao hợp đồng lao động, bảng lương, dữ liệu chấm công và chuyển khoản, biên lai, tin nhắn LINE, bản ghi âm, giấy cam kết và các giấy tờ khác) → gọi đường dây nóng 1955 → khiếu nại lên cơ quan quản lý lao động địa phương và xin hòa giải tranh chấp lao động → khi cần thiết, khởi kiện theo «Luật Vụ việc Lao động» và nộp đơn xin trợ giúp tại Quỹ Trợ giúp Pháp lý; nếu được chấp thuận sẽ có luật sư hỗ trợ miễn phí.

Lao động di trú thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động» có thể yêu cầu trả lương và tiền làm thêm giờ theo Điều 22 đến Điều 24 của luật này; người chăm sóc gia đình và giúp việc gia đình về nguyên tắc không thuộc phạm vi áp dụng luật này, mà phải căn cứ vào hợp đồng lao động, «Luật Dịch vụ Việc làm» và Điều 66 «Biện pháp cấp phép và quản lý việc chủ sử dụng lao động thuê mướn người nước ngoài» để đòi quyền lợi từ chủ. Trường hợp chủ nợ lương và người lao động đã chấm dứt hợp đồng vì lý do đó, có thể xin chuyển chủ theo Điều 59 «Luật Dịch vụ Việc làm»; việc giữ hộ chiếu có cấu thành lý do chuyển chủ hay không sẽ do cơ quan có thẩm quyền xem xét từng trường hợp.

Mức phí dịch vụ hàng tháng tối đa của công ty môi giới Đài Loan là 1.800 Đài tệ trong năm thứ nhất, 1.700 Đài tệ trong năm thứ hai và 1.500 Đài tệ từ năm thứ ba trở đi; công ty môi giới thu vượt mức trái phép có thể bị phạt từ 10 đến 20 lần số tiền thu vượt theo Điều 66 «Luật Dịch vụ Việc làm», và người lao động có thể yêu cầu hoàn trả riêng. Người bị giữ hộ chiếu có thể tố giác với cơ quan quản lý lao động và trình báo cảnh sát; việc hành vi đó có cấu thành tội chiếm giữ trái phép, tội cưỡng ép hoặc tội đe dọa theo Bộ luật Hình sự hay không, có thể nộp đơn tố cáo hình sự tại cơ quan cảnh sát hoặc Viện Kiểm sát.

Người bị lừa dối hoặc bị ép buộc ký giấy tờ có thể hủy bỏ theo Điều 92, Điều 93 «Bộ luật Dân sự» trong vòng 1 năm kể từ khi phát hiện sự lừa dối hoặc kể từ khi sự ép buộc chấm dứt. Nếu không tự nguyện về nước, cần tuyên bố rõ là không đồng ý khi cơ quan có thẩm quyền xác minh ý chí thực sự về nước theo Điều 68 «Biện pháp cấp phép và quản lý việc chủ sử dụng lao động thuê mướn người nước ngoài»; nếu đã bị đưa đến sân bay, có thể lập tức cầu cứu Trạm phục vụ lao động nước ngoài tại sân bay, Cảnh sát hàng không hoặc đường dây nóng 1955.

Hướng dẫn chi tiết từng bước đòi lương và xử lý khi bị sa thải trái luật: xem Bị nợ lương / sa thải trái luật ở Đài Loan: Người lao động Việt phải làm gì? .

Người chăm sóc gia đình có được bảo vệ về giờ làm, ngày nghỉ như lao động nhà máy không?

Câu trả lời là «không». Người chăm sóc gia đình không thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động», do đó các bảo đảm pháp định mà lao động di trú trong nhà máy được hưởng như 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần, hệ số tiền làm thêm giờ và ngày lễ quốc gia không đương nhiên áp dụng cho người chăm sóc gia đình; nhưng điều đó không có nghĩa là người chăm sóc gia đình không có quyền lợi gì. Giờ làm việc và ngày nghỉ của họ được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thông thường cứ 7 ngày được nghỉ 1 ngày, nếu đi làm vào ngày nghỉ thì phải được trả thêm 1 ngày lương.

Từ ngày 10/8/2022, Bộ Lao động khuyến nghị mức lương tháng theo hợp đồng cho lao động giúp việc gia đình mới tuyển, tái tuyển hoặc chuyển chủ khi hết hạn là 20.000 Đài tệ; khi làm cho cùng một chủ đủ 3 năm và 6 năm thì mỗi mốc khuyến nghị tăng thêm 1.000 Đài tệ. Chủ sử dụng lao động cũng không được vi phạm Điều 57 «Luật Dịch vụ Việc làm» bằng cách nợ lương hoặc giao việc ngoài phạm vi giấy phép lao động, và phải mua bảo hiểm tai nạn lao động cho người chăm sóc gia đình theo quy định; quyền được bảo vệ khỏi quấy rối tình dục và quyền lợi khi mang thai vẫn được bảo đảm. Khi quyền lợi bị xâm phạm, cần lưu giữ hồ sơ giờ làm, ngày nghỉ và tiền lương hàng ngày, gọi 1955 hoặc khiếu nại lên Cục Lao động địa phương; nếu có lý do theo Điều 59 «Luật Dịch vụ Việc làm» như chủ hoặc người được chăm sóc qua đời, di dân, hoặc bị xâm hại tình dục, quấy rối tình dục, bạo hành, thì có thể xin chuyển chủ.

Chi tiết về ngày nghỉ, nghỉ phép và các quyền của khán hộ công: xem Ngày nghỉ và chế độ nghỉ phép của lao động Việt Nam tại Đài Loan 2026 .

Mang thai, bị quấy rối, bạo lực hoặc tai nạn lao động có bị buộc về nước không?

Mang thai, bị quấy rối tình dục, xâm hại tình dục, bạo hành hoặc tai nạn lao động tự thân đều không phải là lý do để chủ sử dụng lao động ép buộc lao động di trú về nước.

Trước hết, theo Điều 11 «Luật Bình đẳng Giới trong Việc làm», chủ sử dụng lao động không được sa thải hoặc yêu cầu người lao động nghỉ việc vì lý do mang thai.

Thứ hai, việc bị quấy rối, bạo hành có thể cấu thành lý do không do lỗi của người lao động theo Điều 59 «Luật Dịch vụ Việc làm», và người lao động có thể xin chuyển chủ.

Ngoài ra, nạn nhân hoặc nhân chứng trong vụ án xâm hại tình dục hoặc bạo hành, nếu được kiểm sát viên hoặc thẩm phán xác định là cần hỗ trợ điều tra, xét xử, thì có thể xin gia hạn cư trú theo Điều 31 khoản 4 mục 7 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân».

Người bị tội phạm xâm phạm quyền tự chủ tình dục còn có thể xin bồi thường theo Điều 50, Điều 51 «Luật Bảo đảm Quyền lợi của Nạn nhân Tội phạm».

Người lao động bị tai nạn lao động trong thời gian điều trị có thể xin gia hạn cư trú theo Điều 31 khoản 4 mục 6 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân»; lao động di trú ngành sản xuất còn có thể yêu cầu bồi thường theo Điều 59 «Luật Tiêu chuẩn Lao động», lao động giúp việc gia đình thì có thể xin trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động.

Trên thực tế, nếu chủ hoặc công ty môi giới yêu cầu lao động di trú ký giấy «tự nguyện nghỉ việc» hoặc «tự nguyện về nước», trước khi ký nên gọi 1955 và lưu giữ chứng cứ; nếu không phải tự nguyện, cần tuyên bố rõ là không đồng ý trong thủ tục xác minh về nước theo Điều 68 «Biện pháp cấp phép và quản lý việc chủ sử dụng lao động thuê mướn người nước ngoài». Trường hợp đã ký do bị lừa dối hoặc ép buộc, còn có thể hủy bỏ theo Điều 92, Điều 93 «Bộ luật Dân sự» trong vòng một năm kể từ khi phát hiện sự lừa dối hoặc sự ép buộc chấm dứt.

Người lao động di trú đã mất liên lạc với cơ quan chức năng hoặc chủ sử dụng lao động có thể đồng thời là nạn nhân của buôn bán người hoặc bóc lột lao động không?

Có thể. Theo quy định của «Luật Phòng chống Buôn bán người», người Việt Nam chủ động trình báo hoặc bị cơ quan chức năng phát hiện, nếu bị chủ sử dụng lao động hoặc bên thứ ba dùng thủ đoạn bất hợp pháp, hành vi bất hợp pháp, ràng buộc bằng khoản nợ bất hợp lý, hoặc bị đặt vào tình trạng tiền công rõ ràng không tương xứng với nội dung công việc, thì có thể được xác định (nhận diện) là nạn nhân, và nhờ đó có thể được cấp giấy phép cư trú thời hạn 1 năm cũng như được xin giấy phép lao động. Vì vậy, người Việt Nam rơi vào các hoàn cảnh nói trên nên lưu giữ các chứng cứ liên quan, và khi bị phát hiện hoặc khi ra trình diện, cần trình bày rõ ràng quá trình bị bóc lột với cảnh sát, Đội Chuyên trách của Sở Di dân hoặc nhân viên công tác xã hội, để được hỗ trợ và có nhiều cơ hội hơn được xác định là nạn nhân.

Kênh hỗ trợ

• Đường dây nóng 1955: do Bộ Lao động Đài Loan thiết lập, có phục vụ tiếng Việt, miễn phí, hoạt động 24/24.
• Cơ quan quản lý lao động địa phương: tiếp nhận khiếu nại và hòa giải tranh chấp lao động.
• Quỹ Trợ giúp Pháp lý (法律扶助基金會): người đủ điều kiện có thể xin luật sư hỗ trợ miễn phí.
• Trạm phục vụ lao động nước ngoài tại sân bay và Cảnh sát hàng không: cầu cứu ngay nếu đã bị đưa ra sân bay trong khi không tự nguyện về nước.

Đọc thêm

• Bị nợ lương / sa thải trái luật ở Đài Loan: Người lao động Việt phải làm gì?
• Chuyển chủ (đổi chủ) hợp pháp ở Đài Loan 2026: Điều kiện & thủ tục
• Ngày nghỉ và chế độ nghỉ phép của lao động Việt Nam tại Đài Loan 2026

Tác giả: Luật sư Raymond Yu (Po-Chang Yu) , Luật sư Chun-Hung Yeh và Luật sư Li-Chen Chen | Louis Group

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật chung, không phải ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Pháp luật và thực tiễn của cơ quan có thẩm quyền có thể thay đổi; với trường hợp của mình, hãy hỏi ý kiến luật sư, gọi đường dây nóng 1955 hoặc liên hệ Quỹ Trợ giúp Pháp lý.