Ly hôn, bạo lực gia đình và quyền nuôi con tại Đài Loan 2026: lệnh bảo vệ, tai nạn lao động và giao thông, nơi cầu cứu và cách chuẩn bị chứng cứ

Tóm tắt nhanh

• Kết hôn, ly hôn, tài sản, nuôi con, giấy tờ của trẻ và bảo hiểm tại Đài Loan cần thực hiện thế nào? Ly hôn thuận tình theo Điều 1050 «Bộ luật Dân sự» phải có văn bản, có chữ ký của 2 người làm chứng và phải đến Văn phòng Hộ chính tại Đài Loan làm thủ tục đăng ký ly hôn; nếu không thỏa thuận được, có thể khởi kiện xin ly hôn theo Điều 1052.
• Phụ nữ Việt Nam ly hôn hoặc bị bạo lực gia đình tại Đài Loan cần làm gì để bảo vệ mình và con? Khi bị bạo lực gia đình, cần lập tức gọi 113 hoặc 110, đồng thời bảo toàn chứng cứ, bao gồm đi khám và lấy giấy chứng thương, trình báo cảnh sát và lưu giữ hình ảnh, tin nhắn, bản ghi âm; khi cần thiết có thể đề nghị Trung tâm Phòng chống Bạo lực Gia đình sắp xếp nơi tạm lánh.
• Khi người Việt Nam bị tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc tử vong tại Đài Loan, thân nhân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi? (1) Tai nạn lao động: Nếu người tử vong là lao động thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động», thân nhân người lao động cần nộp đơn lên Cục Bảo hiểm Lao động xin trợ cấp mai táng và trợ cấp thân nhân do tai nạn lao động, đồng thời căn cứ Điều 59 của luật này yêu cầu chủ sử dụng lao động chi trả tiền mai táng bằng 5 tháng lương bình quân và tiền bồi thường tử vong bằng 40 tháng lương bình quân; nếu đã có khoản chi trả bảo hiểm tai nạn lao động của Chính phủ Đài Loan thì được khấu trừ vào số tiền bồi thường nói trên theo quy định; quyền yêu cầu bồi thường này theo Điều 61 của luật này phải được thực hiện trong vòng 2 năm kể từ ngày được nhận.
• Khi cần khiếu nại, tư vấn hoặc trợ giúp pháp lý tại Đài Loan, nên liên hệ đâu và chuẩn bị chứng cứ thế nào? Khiếu nại cần tìm đúng đầu mối theo từng vấn đề: nợ lương, giờ làm, phí môi giới hoặc chuyển chủ thì gọi 1955 hoặc khiếu nại lên cơ quan quản lý lao động địa phương và xin hòa giải tranh chấp lao động; các vấn đề về cư trú và giấy tờ thì liên hệ Trạm phục vụ của Sở Di dân, đường dây 1990 cung cấp tư vấn về đời sống và pháp luật; bạo lực gia đình, xâm hại tình dục và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên thì gọi 113; vụ án hình sự hoặc nguy hiểm khẩn cấp thì gọi 110; nghi ngờ lừa đảo có thể gọi 165, nhưng nếu đã bị lừa thì vẫn phải chính thức trình báo với cơ quan cảnh sát hoặc Viện Kiểm sát.

Các câu hỏi trong bài viết này do cán bộ Việt Nam tại Đài Loan và đại diện cộng đồng người Việt nêu ra tại Tọa đàm về các vấn đề pháp lý của người Việt tại Đài Loan , tổ chức ngày 17/9/2026 tại Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc. Phần trả lời do các luật sư Đài Loan của Louis Group soạn theo pháp luật hiện hành của Đài Loan, và được cung cấp bằng ba thứ tiếng: Trung, Anh và Việt.

Gặp vấn đề thì liên hệ ai trước

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kết hôn, ly hôn, tài sản, nuôi con, giấy tờ của trẻ và bảo hiểm tại Đài Loan cần thực hiện thế nào?

Kết hôn tại Đài Loan theo Điều 982 «Bộ luật Dân sự» áp dụng chế độ đăng ký. Hôn nhân Đài Loan – Việt Nam thông thường làm thủ tục kết hôn, phỏng vấn và chứng nhận giấy tờ tại Việt Nam trước, sau đó mới đến Văn phòng Hộ chính tại Đài Loan để đăng ký; nhưng nếu hôn nhân đã được xác lập hợp lệ theo Điều 46 «Luật Áp dụng Pháp luật đối với Quan hệ Dân sự có Yếu tố Nước ngoài» và theo pháp luật Việt Nam, thì không đương nhiên vô hiệu chỉ vì chưa đăng ký kết hôn tại Đài Loan.

Ly hôn thuận tình theo Điều 1050 «Bộ luật Dân sự» phải có văn bản, có chữ ký của 2 người làm chứng và phải đến Văn phòng Hộ chính tại Đài Loan làm thủ tục đăng ký ly hôn; nếu không thỏa thuận được, có thể khởi kiện xin ly hôn theo Điều 1052. Trong thời gian xét xử, nếu cần gấp việc sắp xếp chăm sóc con, thăm nom, tiền cấp dưỡng hoặc ngăn ngừa con bị đưa ra nước ngoài, có thể xin áp dụng biện pháp tạm thời theo Điều 85 «Luật Vụ việc Gia đình».

Tài sản vợ chồng trước hết phải căn cứ Điều 48 «Luật Áp dụng Pháp luật đối với Quan hệ Dân sự có Yếu tố Nước ngoài» để xác định áp dụng pháp luật nước nào. Nếu áp dụng pháp luật Đài Loan và không thỏa thuận chế độ tài sản riêng, thì theo Điều 1005 «Bộ luật Dân sự» áp dụng chế độ tài sản pháp định; khi ly hôn, phần được phân chia theo Điều 1030-1 là chênh lệch tài sản còn lại sau hôn nhân, chứ không phải chia đôi toàn bộ tài sản, và tài sản mà vợ hoặc chồng có được do thừa kế, tặng cho và tiền bồi thường tổn thất tinh thần về nguyên tắc không thuộc phạm vi được phân chia.

Việc ai là người chăm sóc chính cho con do cha mẹ thỏa thuận theo Điều 1055 «Bộ luật Dân sự»; nếu không thỏa thuận được, tòa án sẽ căn cứ lợi ích tốt nhất của con, xem xét tổng hợp tình hình chăm sóc trước đó, quan hệ cha mẹ – con, khả năng kinh tế và chăm sóc, nguyện vọng của con cùng môi trường văn hóa, ngôn ngữ để quyết định, và sẽ không nhận định bất lợi chỉ vì một bên là người Việt Nam hoặc khả năng tiếng Trung kém hơn. Việc đưa con về Việt Nam khi chưa được đồng ý không nhất thiết cấu thành tội phạm, nhưng có thể ảnh hưởng đến việc xác định quyền cha mẹ hoặc vi phạm quyết định của tòa án.

Người phối ngẫu Việt Nam chỉ có thường trú vĩnh viễn thì về nguyên tắc ly hôn không đương nhiên mất thường trú vĩnh viễn; người đã nhập quốc tịch và đăng ký hộ khẩu thì là công dân Đài Loan.

Người vẫn đang giữ thẻ cư trú diện thăm thân (đoàn tụ), sau khi ly hôn nếu thực tế đang chăm sóc, thực hiện quyền và nghĩa vụ hoặc duy trì thăm nom con chưa thành niên có hộ khẩu tại Đài Loan, thì có thể xin tiếp tục cư trú theo Điều 31 khoản 4 mục 3 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân».

Trẻ em khi sinh ra có cha hoặc mẹ là người Đài Loan thì có quốc tịch Đài Loan theo Điều 2 «Luật Quốc tịch», nhưng vẫn phải làm thủ tục đăng ký khai sinh hoặc định cư, đăng ký hộ khẩu tại Đài Loan; nếu muốn có quốc tịch hoặc hộ chiếu Việt Nam thì phải làm thủ tục riêng theo pháp luật Việt Nam.

Về Bảo hiểm Y tế Toàn dân của Đài Loan, người có việc làm được tham gia bảo hiểm từ ngày bắt đầu làm việc theo Điều 9 «Luật Bảo hiểm Y tế Toàn dân»; người không có việc làm và người phối ngẫu nước ngoài về nguyên tắc được tham gia sau khi cư trú tại Đài Loan đủ 6 tháng, trẻ sơ sinh thì tham gia bảo hiểm theo quốc tịch và diện cư trú của trẻ.

Vì người đại diện theo pháp luật của con chưa thành niên là cả cha và mẹ, nên khi làm các thủ tục liên quan tại Đài Loan cần có chữ ký của cả cha và mẹ; nếu một bên ở nước ngoài thì phải cung cấp giấy ủy quyền đã được chứng nhận lãnh sự.

Thủ tục đưa con về Đài Loan nhập hộ khẩu, nhập học và tham gia bảo hiểm y tế: xem Trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ quốc tịch Đài Loan 2026: quá hạn cư trú tự trình diện, mất hộ chiếu và thẻ cư trú, đưa con về Đài Loan nhập hộ khẩu đi học .

Phụ nữ Việt Nam ly hôn hoặc bị bạo lực gia đình tại Đài Loan cần làm gì để bảo vệ mình và con?

Khi bị bạo lực gia đình, cần lập tức gọi 113 hoặc 110, đồng thời bảo toàn chứng cứ, bao gồm đi khám và lấy giấy chứng thương, trình báo cảnh sát và lưu giữ hình ảnh, tin nhắn, bản ghi âm; khi cần thiết có thể đề nghị Trung tâm Phòng chống Bạo lực Gia đình sắp xếp nơi tạm lánh. Bạo lực gia đình theo Điều 2 «Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình» không chỉ bao gồm đánh đập, mà còn bao gồm chửi mắng, đe dọa kéo dài, hoặc ép buộc vợ/chồng phục tùng bằng cách không đưa tiền sinh hoạt, kiểm soát tài khoản, cấm đi làm, giữ giấy tờ tùy thân, v.v.

Người bị hại có thể xin tòa án cấp lệnh bảo vệ thông thường hoặc lệnh bảo vệ tạm thời miễn phí; nếu có nguy hiểm tức thời, cần báo cảnh sát để cảnh sát, kiểm sát viên hoặc chính quyền địa phương xin lệnh bảo vệ khẩn cấp, tòa án nếu thấy có nguy hiểm cấp bách phải cấp trong vòng 4 giờ kể từ khi tiếp nhận. Người gây bạo lực sau khi đã bị cấp lệnh bảo vệ mà vẫn vi phạm các lệnh cấm bạo hành, cấm liên lạc, theo dõi, tiếp cận hoặc buộc rời khỏi nơi ở được ghi trong lệnh bảo vệ, thì theo Điều 61 «Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình» sẽ cấu thành tội phạm và phải chịu trách nhiệm hình sự.

Khi hai bên thuận tình ly hôn, phải ký văn bản ly hôn, có chữ ký của 2 người làm chứng và làm thủ tục đăng ký hộ tịch; nếu bên kia không đồng ý, mà bạo lực gia đình đã khiến hôn nhân khó duy trì, có thể khởi kiện xin tòa án phán quyết ly hôn theo Điều 1052 «Bộ luật Dân sự».

Sau khi ly hôn, nếu không có con, người ly hôn vì bị bạo lực gia đình và chưa tái hôn có thể xin tiếp tục cư trú theo Điều 31 khoản 4 mục 2 «Luật Xuất nhập cảnh và Di dân», thời hạn cư trú theo thời hạn do Sở Di dân cấp; nếu có con chưa thành niên đã đăng ký hộ khẩu tại Đài Loan và thực tế đang chăm sóc, nuôi dưỡng, thực hiện quyền cha mẹ hoặc duy trì thăm nom, cũng có thể xin theo mục 3 cùng khoản; kể cả khi không được giao quyền nuôi con chính, cũng không có nghĩa là bắt buộc phải rời Đài Loan. Khi tòa án quyết định về quyền cha mẹ, theo Điều 43 «Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình», về nguyên tắc suy đoán rằng việc để người gây bạo lực thực hiện quyền cha mẹ là bất lợi cho con.

Khi gặp vụ kiện về bạo lực gia đình hoặc ly hôn, người phối ngẫu Việt Nam nếu thuộc Điều 13 khoản 3 mục 2 «Luật Trợ giúp Pháp lý», sau khi ký cam kết thì được miễn thẩm tra khả năng tài chính, và có thể nộp đơn xin Quỹ Trợ giúp Pháp lý hỗ trợ luật sư; nếu được chấp thuận sẽ có luật sư hỗ trợ miễn phí.

Khi người Việt Nam bị tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc tử vong tại Đài Loan, thân nhân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi?

(1) Tai nạn lao động: Nếu người tử vong là lao động thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động», thân nhân người lao động cần nộp đơn lên Cục Bảo hiểm Lao động xin trợ cấp mai táng và trợ cấp thân nhân do tai nạn lao động, đồng thời căn cứ Điều 59 của luật này yêu cầu chủ sử dụng lao động chi trả tiền mai táng bằng 5 tháng lương bình quân và tiền bồi thường tử vong bằng 40 tháng lương bình quân; nếu đã có khoản chi trả bảo hiểm tai nạn lao động của Chính phủ Đài Loan thì được khấu trừ vào số tiền bồi thường nói trên theo quy định; quyền yêu cầu bồi thường này theo Điều 61 của luật này phải được thực hiện trong vòng 2 năm kể từ ngày được nhận. Lao động giúp việc gia đình như người chăm sóc gia đình thông thường không thuộc phạm vi áp dụng «Luật Tiêu chuẩn Lao động», nhưng vẫn có thể xin trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động; kể cả khi chủ chưa khai báo tham gia bảo hiểm, người thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm vẫn nên nộp đơn xin.

(2) Tai nạn giao thông: Đối với tai nạn xảy ra từ ngày 01/7/2026, mức chi trả tử vong của bảo hiểm bắt buộc là 3.000.000 Đài tệ; phần còn thiếu có thể yêu cầu người gây tai nạn bồi thường chi phí mai táng, lợi ích cấp dưỡng và tiền bồi thường tổn thất tinh thần theo Điều 192, Điều 194 «Bộ luật Dân sự». Trường hợp không có bảo hiểm hoặc không xác định được xe gây tai nạn, có thể nộp đơn lên Quỹ Bồi thường Đặc biệt Tai nạn Giao thông Ô tô. Tội vô ý làm chết người không phải là tội chỉ khởi tố theo yêu cầu, thân nhân có thể trình báo, tố giác với cảnh sát hoặc Viện Kiểm sát địa phương và cung cấp chứng cứ.

(3) Nạn nhân của tội phạm: Ngoài việc yêu cầu người gây hại bồi thường dân sự, nếu thuộc trường hợp bị hại tử vong, thương tật nặng hoặc bị xâm hại tình dục, có thể căn cứ «Luật Bảo đảm Quyền lợi của Nạn nhân Tội phạm» đề nghị Hiệp hội Bảo vệ Nạn nhân Tội phạm hỗ trợ về pháp lý và đời sống, và nộp đơn xin bồi thường lên Hội đồng Thẩm định Bồi thường Nạn nhân Tội phạm thuộc Viện Kiểm sát nơi xảy ra tội phạm; tuy nhiên, các vụ tai nạn giao thông đã có thể yêu cầu chi trả hoặc bồi thường theo «Luật Bảo hiểm Trách nhiệm Bắt buộc đối với Xe cơ giới» thì không áp dụng khoản bồi thường cho nạn nhân tội phạm.

Thân nhân cũng cần liên hệ Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc để lấy giấy chứng tử, giấy chứng nhận khám nghiệm tử thi và hồ sơ vụ việc; người không thể sang Đài Loan có thể lập giấy ủy quyền được chứng nhận lãnh sự, ủy quyền cho thân nhân, bạn bè tại Đài Loan hoặc luật sư xử lý. Chủ sử dụng lao động phải thay mặt lo liệu việc mai táng theo Điều 61 «Luật Dịch vụ Việc làm», nhưng điều đó không có nghĩa là chủ phải chịu toàn bộ chi phí mai táng hoặc chi phí đưa thi hài về nước. Trên thực tế, chủ hoặc công ty môi giới có thể lấy việc chi trả «tiền phúng viếng (tiền an ủi)» làm điều kiện để yêu cầu thân nhân ký thỏa thuận hòa giải hoặc cam kết từ bỏ toàn bộ quyền yêu cầu; khuyến nghị thân nhân không nên vội ký khi chưa làm rõ số tiền bảo hiểm tai nạn lao động, tiền bồi thường của chủ và tiền bồi thường dân sự, mà nên để Quỹ Trợ giúp Pháp lý hoặc luật sư xem xét trước.

Cần làm gì tại hiện trường tai nạn, trách nhiệm khi gây tai nạn rồi bỏ trốn hoặc lái xe không bằng: xem Cho mượn tài khoản ngân hàng, thẻ ATM, SIM ở Đài Loan 2026: rủi ro rửa tiền, quyền khi bị cảnh sát triệu tập, nhận chuyển hàng hộ và tai nạn xe máy .

Khi cần khiếu nại, tư vấn hoặc trợ giúp pháp lý tại Đài Loan, nên liên hệ đâu và chuẩn bị chứng cứ thế nào?

Khiếu nại cần tìm đúng đầu mối theo từng vấn đề: nợ lương, giờ làm, phí môi giới hoặc chuyển chủ thì gọi 1955 hoặc khiếu nại lên cơ quan quản lý lao động địa phương và xin hòa giải tranh chấp lao động; các vấn đề về cư trú và giấy tờ thì liên hệ Trạm phục vụ của Sở Di dân, đường dây 1990 cung cấp tư vấn về đời sống và pháp luật; bạo lực gia đình, xâm hại tình dục và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên thì gọi 113; vụ án hình sự hoặc nguy hiểm khẩn cấp thì gọi 110; nghi ngờ lừa đảo có thể gọi 165, nhưng nếu đã bị lừa thì vẫn phải chính thức trình báo với cơ quan cảnh sát hoặc Viện Kiểm sát.

1955 cung cấp dịch vụ tiếng Việt 24 giờ; dịch vụ tiếng Việt của 1990 hoạt động từ thứ Hai đến thứ Sáu, từ 9 giờ đến 17 giờ. Khi cầu cứu các đường dây nóng khác, có thể nói trước là cần phiên dịch tiếng Việt.

Khi cần luật sư miễn phí, có thể gọi Quỹ Trợ giúp Pháp lý số 412-8518 (gọi từ điện thoại di động bấm thêm 02). Theo Điều 13 khoản 3 «Luật Trợ giúp Pháp lý», lao động di trú được tuyển dụng theo Điều 46 khoản 1 mục 8 đến mục 10 «Luật Dịch vụ Việc làm», cũng như người phối ngẫu của công dân Đài Loan thuộc diện kinh tế khó khăn đáp ứng quy định, sau khi ký cam kết thì được suy đoán là không có khả năng tài chính; nhưng Quỹ vẫn sẽ thẩm tra lý do của vụ việc và phạm vi trợ giúp. Người mất quyền cư trú vì lý do không do lỗi của mình và nạn nhân của buôn bán người cũng có thể nộp đơn theo Điều 14 «Luật Trợ giúp Pháp lý». Khi nộp đơn xin trợ giúp pháp lý, nên mang theo hộ chiếu hoặc thẻ cư trú, giấy phép tuyển dụng hoặc giấy tờ về thân phận lao động và chứng cứ của vụ việc.

Khi phát sinh tranh chấp pháp lý, chứng cứ bao gồm hợp đồng, dữ liệu chuyển khoản, hồ sơ thời gian làm việc, nội dung trò chuyện trên ứng dụng nhắn tin, nhân chứng và giấy chứng thương. Trước khi giao bản gốc cần lưu bản sao chứng cứ và giữ lại giấy tờ có đóng dấu tiếp nhận; cũng cần chú ý các thời hiệu pháp lý liên quan, như quyền yêu cầu tiền lương là 5 năm, bồi thường tai nạn lao động là 2 năm, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 2 năm kể từ khi biết, và tội chỉ khởi tố theo yêu cầu là 6 tháng.

Kênh hỗ trợ

• Đường dây bảo vệ 113: bạo lực gia đình, xâm hại tình dục, bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên, hoạt động 24/24; nếu nguy hiểm ngay lập tức hãy gọi 110 trước.
• Quỹ Trợ giúp Pháp lý (法律扶助基金會): 412-8518 (gọi từ di động thêm 02); lao động di trú và vợ/chồng của công dân thuộc diện khó khăn về kinh tế theo quy định, sau khi ký cam kết, được suy đoán là không có khả năng tài chính.
• Đường dây nóng 1955: do Bộ Lao động Đài Loan thiết lập, có phục vụ tiếng Việt, miễn phí, hoạt động 24/24.
• Đường dây 1990 tư vấn đời sống cho người nước ngoài tại Đài Loan: do Sở Di dân thiết lập; phục vụ tiếng Việt từ thứ Hai đến thứ Sáu, 9 giờ đến 17 giờ.
• Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc: giấy chứng tử, chứng nhận giấy ủy quyền và việc đưa thi hài về nước cho gia đình.

Đọc thêm

• Cho mượn tài khoản ngân hàng, thẻ ATM, SIM ở Đài Loan 2026: rủi ro rửa tiền, quyền khi bị cảnh sát triệu tập, nhận chuyển hàng hộ và tai nạn xe máy
• Trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ quốc tịch Đài Loan 2026: quá hạn cư trú tự trình diện, mất hộ chiếu và thẻ cư trú, đưa con về Đài Loan nhập hộ khẩu đi học
• Bị giữ hộ chiếu, thu phí môi giới quá mức, ép ký giấy về nước ở Đài Loan 2026: luật sư Đài Loan giải đáp 4 câu hỏi về quyền lợi của lao động Việt Nam

Tác giả: Luật sư Li-Chen Chen , Luật sư Raymond Yu (Po-Chang Yu) và Luật sư Chun-Hung Yeh | Louis Group

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật chung, không phải ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Pháp luật và thực tiễn của cơ quan có thẩm quyền có thể thay đổi; với trường hợp của mình, hãy hỏi ý kiến luật sư, gọi đường dây nóng 1955 hoặc liên hệ Quỹ Trợ giúp Pháp lý.