ถูกสามีหรือภรรยาชาวไต้หวันทำร้าย อยากหย่า หรือกลัวเสียลูก 2026: คำสั่งคุ้มครอง การหย่า อำนาจปกครองบุตร สิทธิอยู่ต่อหลังหย่า และสิ่งที่คนไทยต้องทำก่อนตัดสินใจ
เอกพงษ์ แย้มกรานต์ (Ekkapong Yamkran) หุ้นส่วน
สรุปสาระสำคัญ
- ถูกทำร้าย ข่มขู่ กักขัง ตัดเงิน หรือถูกยึดพาสปอร์ตยึด ARC: โทร 113 (ฟรี 24 ชั่วโมง มีล่ามไทย) หรือ 110 (ตำรวจ) ตำรวจขอคำสั่งคุ้มครองฉุกเฉินให้คุณได้ภายใน 4 ชั่วโมง ไม่ต้องมีทนาย ไม่เสียเงิน และไม่ต้องมีสัญชาติไต้หวัน
- ถูกทำร้ายไม่ได้แปลว่าจะเสียวีซ่า ตรงกันข้าม พ.ร.บ.คนเข้าเมืองไต้หวัน มาตรา 31 ให้คู่สมรสต่างชาติที่มีคำสั่งคุ้มครองจากศาล หรือมีลูกที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอยู่ในไต้หวัน อยู่ต่อได้แม้หย่าแล้ว
- การหย่าในไต้หวันมี 2 ทาง: หย่าโดยยินยอม (เซ็นหนังสือหย่า มีพยาน 2 คน แล้วไปจดที่สำนักทะเบียน) กับหย่าโดยคำพิพากษา (ฟ้องศาลครอบครัว) ไต้หวันมีเหตุหย่า "เหตุสำคัญที่ทำให้อยู่กันต่อไม่ได้" ซึ่งกว้างกว่ากฎหมายไทย
- ใครได้ลูก ศาลดูที่ประโยชน์สูงสุดของเด็ก (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 1055-1) ไม่ได้ดูสัญชาติหรือรายได้ แม่คนไทยที่เลี้ยงลูกเป็นหลักได้อำนาจปกครองเป็นเรื่องปกติ
- ห้ามพาลูกกลับไทยเองโดยอีกฝ่ายไม่ยินยอม ถึงไทยกับไต้หวันจะไม่มีอนุสัญญากรุงเฮกต่อกัน แต่ศาลไต้หวันจะมองว่าคุณไม่ใช่ "ผู้ปกครองที่เป็นมิตร" อาจเสียอำนาจปกครองและอาจโดนคดีอาญา
- ทรัพย์สินที่หามาได้ระหว่างแต่งงาน แบ่งครึ่งของส่วนต่าง (มาตรา 1030-1) ไม่ว่าใครเป็นคนหาเงิน งานบ้านและการเลี้ยงลูกนับเป็นการมีส่วนร่วม
- หย่าที่ไต้หวันแล้ว ต้องไปจดที่ไทยด้วย (บันทึกฐานะแห่งครอบครัว คร.22) ไม่งั้นในระบบของไทยคุณยังเป็นคนมีคู่สมรสอยู่
เรื่องนี้เราเจอบ่อยกว่าที่หลายคนคิด คนไทยที่แต่งงานมาอยู่ไต้หวัน ถูกสามีหรือครอบครัวสามีทำร้าย แต่ไม่กล้าแจ้งใคร เพราะถูกขู่ว่า "ถ้าแจ้งความ เธอจะโดนส่งกลับไทย แล้วลูกจะอยู่กับฉัน" ความกลัวข้อนี้แหละที่ทำให้หลายคนทนอยู่หลายปี หรือรีบเซ็นหนังสือหย่าภาษาจีนที่อ่านไม่ออก แล้วมารู้ทีหลังว่าเซ็นสละลูกสละทรัพย์สินไปแล้ว
บทความนี้เขียนจากกฎหมายไต้หวันที่ใช้อยู่จริงในปี 2026 ตรวจสอบโดยทนายความไต้หวันของ Louis Group ตั้งใจให้คุณอ่านแล้วรู้ว่า ตอนนี้ต้องทำอะไรก่อน อะไรห้ามทำ และสิทธิของคุณมีมากกว่าที่คนขู่คุณบอก
1. ถูกทำร้ายในครอบครัว: กฎหมายไต้หวันคุ้มครองคุณอย่างไร
1.1 อะไรบ้างที่นับเป็น "ความรุนแรงในครอบครัว"
พ.ร.บ.ป้องกันความรุนแรงในครอบครัวของไต้หวัน (家庭暴力防治法) ครอบคลุมกว้างกว่าแค่การตบตี:
| ประเภท | ตัวอย่าง |
|---|---|
| ร่างกาย | ตบ ตี ผลัก กระชาก ขังไว้ในบ้าน |
| จิตใจ | ด่าทอซ้ำ ๆ ขู่ว่าจะส่งกลับไทย ขู่ว่าจะเอาลูกไป ตามสอดส่องตลอดเวลา |
| เงิน | ยึดเงินเดือน ไม่ให้เงินใช้ในเรื่องจำเป็น ยึดบัตร ATM บังคับให้เซ็นกู้หนี้ |
| ทางเพศ | บังคับมีเพศสัมพันธ์ แม้เป็นสามีภรรยากันก็ผิดกฎหมาย |
| ยึดเอกสาร | ยึดหนังสือเดินทาง ยึดบัตร ARC เพื่อควบคุมคุณ |
คนทำอาจเป็นสามีหรือภรรยา อดีตคู่สมรส พ่อแม่ของสามี หรือญาติที่อยู่บ้านเดียวกัน กฎหมายคุ้มครองคุณทั้งหมด
1.2 ทำอะไรก่อน ตามลำดับนี้
1. ออกจากจุดอันตรายก่อน ไปบ้านเพื่อน ไปวัดไทย หรือโทร 113 ขอที่พักพิงฉุกเฉิน (สำนักงานสังคมสงเคราะห์ของเมืองจัดให้ฟรี รับทั้งแม่และลูก)
2. โทร 113 สายด่วนคุ้มครองสตรีและเด็ก ฟรี 24 ชั่วโมง มีล่ามภาษาไทย บอกไปเลยว่าต้องการล่ามไทย นักสังคมสงเคราะห์จะเปิดเคสให้ และประสานตำรวจ โรงพยาบาล ที่พักพิงให้คุณ
3. ไปโรงพยาบาล ขอใบรับรองแพทย์ (驗傷單) บอกหมอตรงๆ ว่าถูกทำร้ายในครอบครัว โรงพยาบาลมีหน้าที่แจ้งหน่วยงานคุ้มครองให้
4. ไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ ขอใบรับแจ้งความ (報案三聯單) ไว้ด้วย ตำรวจต้องจัดล่ามให้ ขอได้
5. เก็บหลักฐานทุกอย่าง ถ่ายรูปบาดแผล อัดเสียงหรือวิดีโอ (ในไต้หวัน การอัดเสียงบทสนทนาที่คุณอยู่ในเหตุการณ์ด้วย ทำได้ไม่ผิดกฎหมาย) ข้อความ LINE ที่ขู่ สมุดบัญชีที่เงินถูกถอน
1.3 คำสั่งคุ้มครอง (保護令) มี 3 แบบ
| แบบ | ใครขอ | ได้เมื่อไร | ใช้ได้นานแค่ไหน |
|---|---|---|---|
| ฉุกเฉิน (緊急保護令) | ตำรวจหรือนักสังคมสงเคราะห์ขอแทนคุณ ถ้ามีอันตรายตรงหน้า | ศาลออกให้ภายใน 4 ชั่วโมง แม้เป็นกลางคืน | จนกว่าศาลจะสั่งคำสั่งชั่วคราว |
| ชั่วคราว (暫時保護令) | คุณเอง ตำรวจ หรือนักสังคมสงเคราะห์ | ประมาณ 1–2 สัปดาห์ ไม่ต้องขึ้นไต่สวน | จนกว่าจะมีคำสั่งปกติ |
| ปกติ (通常保護令) | คุณเอง ยื่นที่ศาลครอบครัวได้เลย ไม่ต้องมีทนาย ไม่มีค่าธรรมเนียม | ไต่สวน 1–3 เดือน | ไม่เกิน 2 ปี ต่ออายุได้ |
ศาลสั่งได้หลายอย่าง: ห้ามทำร้าย ห้ามติดต่อ ห้ามเข้าใกล้บ้าน ที่ทำงาน หรือโรงเรียนลูก สั่งให้คนทำย้ายออกจากบ้าน (คุณอยู่ต่อได้) สั่งให้ส่งมอบรถหรือของใช้จำเป็น ให้อำนาจปกครองลูกชั่วคราวกับคุณ ให้จ่ายค่าเลี้ยงดูและค่าเช่าบ้าน และสั่งให้คนทำเข้ารับการบำบัด
ฝ่าฝืนคำสั่งคุ้มครองเป็นความผิดอาญา จำคุกไม่เกิน 3 ปี (พ.ร.บ.ป้องกันความรุนแรงในครอบครัว มาตรา 61) ตำรวจจับได้ทันทีโดยไม่ต้องมีหมาย
1.4 คดีอาญากับคนที่ทำร้ายคุณ
การทำร้ายร่างกาย (ประมวลกฎหมายอาญาไต้หวัน มาตรา 277) เป็นความผิดที่ต้องร้องทุกข์ภายใน 6 เดือน นับจากวันเกิดเหตุ ถ้าเลยกำหนด ฟ้องคดีอาญาไม่ได้แล้ว (แต่ยังขอคำสั่งคุ้มครองและฟ้องหย่าได้) ส่วนการทำร้ายจนบาดเจ็บสาหัส กักขัง หรือข่มขู่ เป็นความผิดที่รัฐดำเนินคดีเอง ไม่มีกำหนด 6 เดือน ขั้นตอนคดีอาญาในไต้หวันตั้งแต่แจ้งความจนถึงศาลเป็นอย่างไร อ่านได้ที่ ถูกจับที่ไต้หวันแล้วคดีจะเป็นอย่างไร 2026
1.5 ความช่วยเหลือที่ไม่เสียเงิน
| บริการ | หน่วยงาน | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ทนายฟรี | มูลนิธิช่วยเหลือทางกฎหมาย (法律扶助基金會) | ผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัวไม่ต้องผ่านการตรวจสอบรายได้ ยื่นได้เลย |
| ล่าม | ศาล ตำรวจ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง | จัดให้ฟรีทุกขั้นตอน ขอได้เสมอ |
| ที่พักพิง อาหาร เงินฉุกเฉิน | สำนักงานสังคมสงเคราะห์ของเมือง ผ่าน 113 | ผู้ถูกกระทำและลูก |
| ปรึกษาเป็นภาษาไทย | สายด่วน 1990 (ศูนย์บริการผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่) | ทุกเรื่องของชีวิตในไต้หวัน |
| ติดต่อครอบครัวที่ไทย เอกสาร | สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป (TTEO) | — |
2. หย่าในไต้หวัน: มี 2 ทาง
2.1 หย่าโดยยินยอม (兩願離婚)
ประมวลกฎหมายแพ่งไต้หวัน มาตรา 1049–1050: ทั้งสองฝ่ายเซ็นหนังสือหย่าเป็นลายลักษณ์อักษร มีพยาน 2 คนเซ็นด้วย แล้วไปจดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียนราษฎร (戶政事務所) พร้อมกัน การหย่ามีผลตอนจดทะเบียน
ในหนังสือหย่าควรตกลงให้ครบ: อำนาจปกครองลูก ค่าเลี้ยงดู การเยี่ยมลูก การแบ่งทรัพย์สิน ข้อตกลงที่เขียนไว้ เอาไปบังคับที่ศาลได้
ระวังให้มาก: อย่าเซ็นหนังสือหย่าภาษาจีนโดยที่ยังไม่เข้าใจทุกข้อ หลายเคสที่เราเจอ คนไทยเซ็นสละอำนาจปกครองลูกและสละทรัพย์สินไปโดยไม่รู้ตัว ขอเวลา เอาไปแปล ปรึกษาคนที่รู้กฎหมายก่อน การหย่าโดยยินยอมไม่มีใครบังคับให้เซ็นวันนั้นได้
2.2 หย่าโดยคำพิพากษา (判決離婚)
ถ้าอีกฝ่ายไม่ยอมหย่า คุณฟ้องที่ศาลครอบครัว (家事法庭) ของศาลแขวงที่คุณหรือคู่สมรสมีภูมิลำเนาได้ เหตุหย่าตามมาตรา 1052 ที่ใช้บ่อยในเคสคนไทย:
| เหตุหย่า | หมายเหตุ |
|---|---|
| ถูกทำร้ายจนอยู่ร่วมกันไม่ได้ (不堪同居之虐待) | ใบรับรองแพทย์ + ใบแจ้งความ + คำสั่งคุ้มครอง = หลักฐานครบ |
| ถูกพ่อแม่ของสามีทำร้ายหรือดูหมิ่นอย่างร้ายแรง | กฎหมายไต้หวันเขียนรับรองไว้ชัดเจน |
| ถูกทอดทิ้งโดยเจตนา (惡意遺棄) | ไม่ให้เงินค่าครองชีพ ไล่ออกจากบ้าน |
| คู่สมรสมีคนอื่น | หลักฐานจากข้อความ รูปถ่าย |
| คู่สมรสถูกตัดสินจำคุกเกิน 6 เดือน | — |
| "เหตุสำคัญอื่นที่ทำให้สมรสดำรงอยู่ต่อไม่ได้" (วรรค 2) | เหตุกว้าง: แยกกันอยู่นาน ไม่คุยกันแล้ว ความสัมพันธ์พังสิ้นเชิง ศาลดูว่าใครผิดมากกว่ากัน |
ศาลจะให้ไกล่เกลี่ยก่อนเสมอ (พ.ร.บ.คดีครอบครัวบังคับไว้) ถ้าตกลงกันได้ บันทึกไกล่เกลี่ยมีผลเท่าคำพิพากษา คดีใช้เวลาประมาณ 6–18 เดือน มีล่ามให้ตลอด
2.3 ค่าธรรมเนียมและทนาย
ฟ้องหย่าเสียค่าธรรมเนียมศาลประมาณ NT$3,000 (คดีเกี่ยวกับสถานะบุคคล) ส่วนเรื่องทรัพย์สินคิดตามมูลค่า ผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัวและคนรายได้น้อย ขอทนายฟรีจากมูลนิธิช่วยเหลือทางกฎหมายได้
3. ลูก: ใครได้ปกครอง ค่าเลี้ยงดู และการเยี่ยม
3.1 หลักเดียว: ประโยชน์สูงสุดของเด็ก
ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 1055 และ 1055-1: ถ้าพ่อแม่ตกลงกันไม่ได้ ศาลเป็นคนกำหนดว่าใครใช้อำนาจปกครอง (親權) โดยดูจาก:
- อายุ เพศ สุขภาพ และความต้องการของเด็ก (ถ้าเด็กโตพอจะบอกได้ ศาลจะฟังเด็ก)
- ใครเป็นคนเลี้ยงหลักจริง ๆ ในชีวิตประจำวัน
- ความสัมพันธ์ของเด็กกับพ่อและกับแม่
- ความพร้อมในการเลี้ยง (ไม่ใช่แค่เงิน แต่รวมเวลา ที่อยู่ ความมั่นคง)
- หลักผู้ปกครองที่เป็นมิตร (友善父母原則): ฝ่ายไหนกีดกันไม่ให้อีกฝ่ายเจอลูก ฝ่ายนั้นเสียเปรียบ
- รายงานเยี่ยมบ้านของนักสังคมสงเคราะห์
สัญชาติ ภาษา และรายได้ของแม่ ไม่ใช่เหตุให้เสียอำนาจปกครอง ศาลไต้หวันให้อำนาจปกครองกับแม่ชาวต่างชาติที่เป็นคนเลี้ยงหลักอยู่เป็นประจำ บางครั้งศาลให้ใช้อำนาจปกครองร่วมกัน โดยกำหนดให้ฝ่ายหนึ่งเป็นคนเลี้ยงหลัก
3.2 ค่าเลี้ยงดูลูก
พ่อและแม่มีหน้าที่เลี้ยงดูลูกจนบรรลุนิติภาวะ (18 ปี) ไม่ว่าใครได้อำนาจปกครอง ศาลกำหนดค่าเลี้ยงดูจากค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อเดือนของเมืองที่ลูกอยู่ (ไทเปสูงกว่าเมืองอื่น) แล้วแบ่งกันตามสัดส่วนรายได้ของพ่อแม่ ถ้าอีกฝ่ายไม่จ่าย ขอบังคับคดีหักจากเงินเดือนได้
3.3 สิทธิเยี่ยมลูก (會面交往)
ฝ่ายที่ไม่ได้อำนาจปกครองยังมีสิทธิเจอลูก ศาลกำหนดตารางให้ (เช่น สุดสัปดาห์เว้นสุดสัปดาห์ วันหยุดยาว วิดีโอคอล) ถ้ามีประวัติความรุนแรง ศาลสั่งให้เยี่ยมภายใต้การดูแลที่ศูนย์ของสังคมสงเคราะห์ได้
3.4 ห้ามพาลูกกลับไทยเอง
นี่คือความผิดพลาดที่ร้ายแรงที่สุดที่เราเห็นในเคสคนไทย:
- ไทยกับไต้หวันไม่มีอนุสัญญากรุงเฮกเรื่องการลักพาเด็กต่อกัน (ไต้หวันไม่ได้เป็นภาคี) แปลว่าสามีไต้หวันขอให้ศาลไทยส่งลูกคืนผ่านกลไกของอนุสัญญาไม่ได้ แต่:
- ศาลไต้หวันจะมองว่าคุณละเมิดหลักผู้ปกครองที่เป็นมิตร และอาจเปลี่ยนอำนาจปกครองไปให้พ่อ
- อาจโดนคดีอาญาฐานพรากผู้เยาว์ (ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 241) กลับมาไต้หวันเมื่อไรอาจถูกจับ
- ลูกที่มีสัญชาติไต้หวันจะมีปัญหาเรื่องทะเบียนบ้าน โรงเรียน และประกันสุขภาพที่ไทย
- สามีขอคำสั่งห้ามเด็กออกนอกประเทศจากศาลได้ภายในไม่กี่วัน
ถ้าจำเป็นต้องพาลูกไปไทย (เยี่ยมญาติ ปู่ย่าตายายป่วย): ขอความยินยอมเป็นหนังสือจากอีกฝ่าย หรือยื่นคำร้องขอคำสั่งชั่วคราวให้ศาลอนุญาตเดินทาง (พ.ร.บ.คดีครอบครัว มาตรา 85) ก่อนทุกครั้ง
3.5 สัญชาติของลูก
ลูกที่พ่อหรือแม่เป็นคนไต้หวันได้สัญชาติไต้หวัน และได้สัญชาติไทยจากแม่คนไทยด้วย (พ.ร.บ.สัญชาติไทย มาตรา 7) ถือสองสัญชาติได้ทั้งสองประเทศ การหย่าไม่กระทบสัญชาติของลูก แนะนำให้แม่ไปแจ้งเกิดลูกที่สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทยตั้งแต่ต้น ลูกจะได้มีเอกสารไทยไว้
4. ทรัพย์สินและค่าเลี้ยงชีพ
4.1 แบ่งครึ่งส่วนต่างของทรัพย์สินสมรส (มาตรา 1030-1)
ถ้าตอนแต่งงานไม่ได้จดทะเบียนเลือกระบบทรัพย์สินแบบพิเศษ จะใช้ระบบทรัพย์สินตามกฎหมาย: ตอนหย่า คำนวณทรัพย์สินที่แต่ละฝ่ายหามาได้ระหว่างแต่งงาน หักหนี้ ฝ่ายที่เหลือน้อยกว่าขอครึ่งหนึ่งของส่วนต่างได้
- ไม่นับ: ทรัพย์สินที่มีก่อนแต่งงาน มรดก ของขวัญ ค่าสินไหมทางจิตใจ
- งานบ้าน การเลี้ยงลูก การดูแลพ่อแม่สามี นับเป็นการมีส่วนร่วม (กฎหมายแก้ไขปี 2020) แม่บ้านที่ไม่มีรายได้มีสิทธิเต็ม
- ถ้าอีกฝ่ายแอบโอนทรัพย์สินหนีภายใน 5 ปีก่อนหย่า ศาลนับกลับเข้ามาได้ (มาตรา 1030-3)
- บ้านที่ซื้อระหว่างแต่งงานในชื่อสามีคนเดียว ก็ยังนับเป็นทรัพย์สินสมรส ต้องเอามาคำนวณ
4.2 ค่าเลี้ยงชีพ (贍養費)
มาตรา 1057: มีเฉพาะกรณีหย่าโดยคำพิพากษา ฝ่ายที่ไม่มีความผิดและตกอยู่ในความลำบากหลังหย่า ขอค่าเลี้ยงชีพได้ ไม่ใช่สิทธิอัตโนมัติ ถ้าหย่าโดยยินยอม ต้องเขียนไว้ในหนังสือหย่าเอง
4.3 ค่าสินไหมทางจิตใจ
คนที่ถูกทำร้ายเรียกค่าเสียหายทางจิตใจ (慰撫金) จากคนทำได้ตามมาตรา 195 และคนที่ถูกนอกใจเรียกจากคู่สมรสและจากคนที่มาเป็นชู้ได้ตามมาตรา 184 และ 195 แยกต่างหากจากการแบ่งทรัพย์สิน
5. วีซ่าและสถานะหลังหย่า: คุณไม่ได้ถูกส่งกลับอัตโนมัติ
นี่คือคำขู่ที่คนทำร้ายใช้ควบคุมคู่สมรสคนไทยมากที่สุด "ถ้าหย่า เธอต้องกลับไทย ลูกอยู่กับฉัน" ส่วนใหญ่ไม่จริง
5.1 อยู่ต่อได้ตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง มาตรา 31
คู่สมรสต่างชาติที่ถือ ARC แบบติดตามคู่สมรส หย่าแล้วยังขอต่ออายุ ARC ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง:
| เงื่อนไข | หลักฐาน |
|---|---|
| ถูกทำร้ายในครอบครัว และศาลออกคำสั่งคุ้มครองให้แล้ว | คำสั่งคุ้มครอง (ชั่วคราวหรือปกติ) |
| มีลูกที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะและมีทะเบียนบ้านในไต้หวัน และคุณมีอำนาจปกครอง เลี้ยงดู หรือมีสิทธิเยี่ยม | คำพิพากษาหรือหนังสือหย่าที่ระบุไว้ + ทะเบียนบ้านของลูก |
| คู่สมรสเสียชีวิต | ใบมรณบัตร |
| กรณีพิเศษอื่นที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเห็นสมควร | พิจารณาเป็นรายกรณี |
ยื่นที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายใน 30 วันหลังหย่า นักสังคมสงเคราะห์ 113 ช่วยเตรียมเอกสารได้ เรื่อง ARC, APRC และการอยู่ไต้หวันระยะยาวของคู่สมรสคนไทย อ่านต่อได้ที่ คู่สมรสชาวไทยอยู่ไต้หวันถาวรได้อย่างไร 2026
5.2 ทำงานได้
คู่สมรสต่างชาติที่ถือ ARC ทำงานได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงาน (พ.ร.บ.บริการจัดหางาน มาตรา 48) สิทธินี้ยังอยู่ตราบที่ ARC ยังมีผล รวมถึงช่วงที่อยู่ต่อตามมาตรา 31
5.3 แปลงสัญชาติหลังหย่า
พ.ร.บ.สัญชาติไต้หวัน มาตรา 4: คู่สมรสต่างชาติที่หย่าเพราะถูกทำร้ายในครอบครัวและยังไม่ได้แต่งงานใหม่ หรือมีลูกที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะซึ่งตนมีอำนาจปกครองหรือเลี้ยงดู ยื่นขอแปลงสัญชาติได้ด้วยเงื่อนไขเวลาเดียวกับคู่สมรสทั่วไป (อยู่ไต้หวันถูกกฎหมายปีละ 183 วันขึ้นไป ต่อเนื่อง 3 ปี)
เรื่องสัญชาติไทยต้องรู้ไว้: กฎหมายไต้หวัน (มาตรา 9) กำหนดให้ผู้ที่ได้รับอนุมัติแปลงสัญชาติยื่นหลักฐานการสละสัญชาติเดิมภายใน 1 ปีนับจากวันอนุมัติ ข้อยกเว้นที่ไม่ต้องสละมีเฉพาะบางกลุ่ม เช่น ผู้เชี่ยวชาญระดับสูง ไม่ได้ครอบคลุมคู่สมรสทั่วไป ถ้าคุณตั้งใจจะเก็บสัญชาติไทยไว้ ควรปรึกษาก่อนยื่น เพราะการขอคืนสัญชาติไทยภายหลังมีขั้นตอนของฝั่งไทยต่างหาก
5.4 ถ้าหย่าแล้วไม่เข้าเงื่อนไขไหนเลย
ARC จะถูกยกเลิก ต้องออกจากไต้หวันภายในกำหนด แต่ยังกลับมาได้ด้วยวีซ่าประเภทอื่น (ทำงาน เรียน) ไม่ถูกขึ้นบัญชีดำ ต่างจากการอยู่เกินกำหนด
6. ฝั่งไทย: จดทะเบียนหย่าและเรื่องที่ต้องตามให้จบ
1. บันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22): เอาหนังสือรับรองการหย่าจากไต้หวัน (ใบรับรองจากสำนักทะเบียน หรือคำพิพากษาถึงที่สุด) ไปรับรองที่สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป แปลเป็นไทย รับรองที่กรมการกงสุล แล้วไปยื่นที่อำเภอไหนก็ได้ในไทย ถ้าไม่ทำ ในระบบของไทยคุณยังเป็น "สมรส" และแต่งงานใหม่ไม่ได้ ขั้นตอนรับรองเอกสารแต่ละขั้น ค่าธรรมเนียม และข้อผิดพลาดที่ทำให้เอกสารถูกตีกลับ อ่านได้ที่ รับรองเอกสารไทย–ไต้หวัน 2026
2. คำพิพากษาไต้หวันเรื่องทรัพย์สินและค่าเลี้ยงดู เอาไปบังคับที่ไทยโดยตรงไม่ได้ ถ้าสามีมีทรัพย์สินในไทย ต้องฟ้องใหม่ที่ศาลไทย โดยใช้คำพิพากษาไต้หวันเป็นพยานหลักฐาน
3. อำนาจปกครองลูก: คำพิพากษาไต้หวันใช้เป็นหลักฐานในไทยได้ แต่ถ้าลูกจะอยู่ไทยถาวร ควรขอคำสั่งศาลเยาวชนและครอบครัวของไทยรับรองด้วย เพื่อใช้กับโรงเรียนและหน่วยราชการไทย
4. สินสมรสตามกฎหมายไทย ไม่เกี่ยวกับทรัพย์สินในไต้หวัน การแบ่งทรัพย์สินในไต้หวันใช้กฎหมายไต้หวัน
7. ความผิดพลาดที่ทำให้คนไทยเสียสิทธิ
| ความผิดพลาด | ผลที่ตามมา | ทำแบบนี้แทน |
|---|---|---|
| ทนถูกทำร้ายเพราะกลัวเสียวีซ่า | บาดเจ็บสะสม ไม่มีหลักฐาน | โทร 113 คำสั่งคุ้มครองคือสิ่งที่รักษาวีซ่าของคุณ |
| ไม่ไปหาหมอ ไม่แจ้งความ | ไม่มีหลักฐานทั้งคดีอาญา คดีหย่า และเรื่องลูก | ใบรับรองแพทย์ + ใบแจ้งความทุกครั้ง |
| เซ็นหนังสือหย่าภาษาจีนทั้งที่ไม่เข้าใจ | เสียลูก เสียทรัพย์สิน | แปลก่อน ปรึกษาก่อน ไม่มีใครบังคับให้เซ็นวันนั้นได้ |
| หนีกลับไทยพร้อมลูก | เสียอำนาจปกครอง อาจโดนคดี | ขอคำสั่งคุ้มครองที่ให้อำนาจปกครองชั่วคราวกับคุณ แล้วอยู่สู้ในไต้หวัน |
| ออกจากบ้านโดยทิ้งลูกไว้ | ฝ่ายที่เลี้ยงลูกอยู่ "ตอนนี้" ได้เปรียบในศาล | พาลูกไปที่พักพิงด้วย หรือขอคำสั่งคุ้มครองให้สามีย้ายออกแทน |
| รอเกิน 6 เดือนค่อยแจ้งความทำร้ายร่างกาย | ฟ้องอาญาไม่ได้แล้ว | แจ้งภายใน 6 เดือน |
| หย่าที่ไต้หวันแล้วไม่จดที่ไทย | แต่งงานใหม่ในไทยไม่ได้ มรดกยุ่ง | ทำ คร.22 ให้เสร็จในปีนั้น |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สามีไต้หวันตบตี แต่ขู่ว่าถ้าแจ้งความจะโดนส่งกลับไทย จริงไหม
ไม่จริง การถูกทำร้ายและมีคำสั่งคุ้มครองเป็นเหตุให้อยู่ต่อได้ตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง มาตรา 31 โทร 113 ได้เลย
ขอคำสั่งคุ้มครองต้องมีทนายหรือเสียเงินไหม
ไม่ต้อง ยื่นเองที่ศาลครอบครัวได้ ไม่มีค่าธรรมเนียม ถ้าอันตรายตรงหน้า ตำรวจขอคำสั่งฉุกเฉินแทนคุณได้ภายใน 4 ชั่วโมง และมูลนิธิช่วยเหลือทางกฎหมายให้ทนายฟรีโดยไม่ตรวจสอบรายได้
หย่าแล้วแม่คนไทยจะได้ลูกไหม
ศาลตัดสินจากประโยชน์สูงสุดของเด็ก ไม่ใช่สัญชาติหรือรายได้ แม่ที่เลี้ยงลูกเป็นหลักและไม่กีดกันไม่ให้พ่อเจอลูก ได้อำนาจปกครองเป็นเรื่องปกติ
พาลูกกลับไทยเลยได้ไหม ไทยไม่มีอนุสัญญากรุงเฮกกับไต้หวันนี่
ห้าม ถึงไม่มีกลไกของอนุสัญญา แต่ศาลไต้หวันจะมองว่าคุณไม่ใช่ผู้ปกครองที่เป็นมิตรและอาจเปลี่ยนอำนาจปกครองไปให้พ่อ และอาจโดนคดีอาญา ขอความยินยอมเป็นหนังสือหรือคำสั่งศาลก่อนเดินทางเสมอ
ไม่มีรายได้ ทำงานบ้านอย่างเดียว ได้ส่วนแบ่งทรัพย์สินไหม
ได้ กฎหมายไต้หวันนับงานบ้านและการเลี้ยงลูกเป็นการมีส่วนร่วม ทรัพย์สินที่หามาได้ระหว่างแต่งงานแบ่งครึ่งของส่วนต่าง รวมทั้งบ้านที่อยู่ในชื่อสามีคนเดียว
หย่าแล้วขอแปลงสัญชาติไต้หวันได้ไหม ต้องสละสัญชาติไทยไหม
ยื่นได้ ถ้าหย่าเพราะถูกทำร้ายและยังไม่แต่งงานใหม่ หรือมีลูกที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะซึ่งคุณมีอำนาจปกครองหรือเลี้ยงดู เงื่อนไขเวลาเท่าคู่สมรสทั่วไป แต่กฎหมายไต้หวันยังกำหนดให้ยื่นหลักฐานสละสัญชาติเดิมภายใน 1 ปีหลังได้รับอนุมัติ ยกเว้นเฉพาะบางกลุ่ม ควรปรึกษาก่อนยื่นถ้าอยากเก็บสัญชาติไทยไว้
หย่าที่ไต้หวันแล้ว ที่ไทยถือว่าหย่าอัตโนมัติไหม
ไม่ ต้องเอาหนังสือรับรองการหย่าไปรับรองและจดบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ที่อำเภอในไทย ไม่งั้นสถานะในไทยยังเป็นสมรสอยู่
Louis Group ช่วยอะไรได้บ้าง
กฎหมายไต้หวันออกแบบมาให้คู่สมรสต่างชาติที่ถูกทำร้ายไม่ต้องเลือกระหว่างความปลอดภัยกับการอยู่ใกล้ลูก: คำสั่งคุ้มครองได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ทนายฟรี ล่ามฟรี วีซ่าอยู่ต่อได้ อำนาจปกครองตัดสินจากตัวเด็กไม่ใช่สัญชาติ สิ่งที่ทำให้คนไทยเสียสิทธิคือความกลัวที่ถูกปลูกฝัง (กลัวถูกส่งกลับ) กับการตัดสินใจเร็วเกินไป (เซ็นหนังสือหย่า พาลูกหนี) ลำดับที่ถูกต้องคือ ปลอดภัยก่อน โทร 113 เก็บหลักฐาน ขอคำสั่งคุ้มครอง แล้วค่อยคุยเรื่องหย่า เรื่องลูก เรื่องทรัพย์สิน โดยมีคนช่วย
Louis Group มีสำนักงานทั้งไต้หวันและกรุงเทพฯ ให้คำปรึกษาเป็นภาษาไทย รับคดีคำสั่งคุ้มครอง หย่า อำนาจปกครอง แบ่งทรัพย์สิน การอยู่ต่อหลังหย่า และการจดทะเบียนหย่าที่ไทย ถ้าคุณหรือคนที่คุณรู้จักกำลังเจอเรื่องแบบนี้ ติดต่อเราก่อนเซ็นเอกสารใด ๆ
ผู้เขียน: ทนายเอกพงษ์ แย้มกรานต์ (Ekkapong Yamkran) หุ้นส่วน Louis & Partners Thailand ทนายความ (ไทย) | ตรวจทานเนื้อหากฎหมายไต้หวันโดย ทนายเรย์มอนด์ อวี๋ (Raymond Yu / 俞伯璋) CEO Louis Group ทนายความ (ไต้หวัน)
*บทความนี้จัดทำตามกฎหมายไต้หวันและกฎหมายไทยที่มีผลบังคับ ณ เดือนตุลาคม 2026 เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ ถ้าคุณกำลังอยู่ในอันตราย โทร 110 หรือ 113 ทันที*