ถูกค้างค่าจ้าง ยึดหนังสือเดินทาง หรืออยากเปลี่ยนนายจ้างในไต้หวัน 2026: สิทธิของแรงงานไทยตามกฎหมาย ขั้นตอนร้องเรียน และสิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด

สรุปสาระสำคัญ

• ค่าจ้างขั้นต่ำของไต้หวันปี 2026 คือเดือนละ 29,500 ดอลลาร์ไต้หวัน (แรงงานภาคอุตสาหกรรม) นายจ้างต้องจ่ายเต็มจำนวน จ่ายโดยตรง และอย่างน้อยเดือนละ 2 ครั้ง ตามมาตรา 22 และ 23 แห่งรัฐบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ไต้หวัน หักได้เฉพาะรายการที่กฎหมายอนุญาต
• นายจ้างหรือบริษัทจัดหางานยึดหนังสือเดินทางหรือบัตรถิ่นที่อยู่ (ARC) ของคุณ ผิดกฎหมาย ตามมาตรา 57 (8) แห่งรัฐบัญญัติบริการจัดหางาน ไต้หวัน ปรับ 60,000 ถึง 300,000 ดอลลาร์ไต้หวัน และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตจ้างแรงงานต่างชาติ
• คุณเปลี่ยนนายจ้างได้ ถ้า (1) นายจ้างยินยอม (2) นายจ้างทำผิดกฎหมาย เช่น ค้างค่าจ้าง ยึดเอกสาร ทำร้ายร่างกาย ล่วงละเมิด หรือ (3) นายจ้างปิดกิจการหรือเสียชีวิต ตามมาตรา 59 โดยต้องไปลงทะเบียนที่ศูนย์บริการจัดหางานของรัฐ และมีเวลา 60 วัน ในการหานายจ้างใหม่ (ขยายได้)
• ค่าบริการรายเดือนที่บริษัทจัดหางานไต้หวันเก็บได้ตามกฎหมาย: ปีที่ 1 ไม่เกิน 1,800 ปีที่ 2 ไม่เกิน 1,700 ปีที่ 3 เป็นต้นไปไม่เกิน 1,500 ดอลลาร์ไต้หวันต่อเดือน ห้ามเก็บ “ค่าซื้องาน” หรือ “ค่าต่อสัญญา”
• โทรสายด่วน 1955 (ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง มีล่ามภาษาไทย) หรือติดต่อสำนักงานแรงงาน ณ กรุงมะนิลา (ส่วนที่ 2) ไทเป ก่อนตัดสินใจทำอะไร
• ห้ามหนีนายจ้าง ขาดงาน 3 วันติดต่อกันโดยไม่ติดต่อ จะถูกเพิกถอนใบอนุญาตทำงาน กลายเป็นผู้หลบหนี ถูกจับ ถูกส่งกลับ และถูกห้ามเข้าไต้หวันอีก ทั้งที่คุณอาจเป็นฝ่ายถูก

ไต้หวันมีกฎหมายคุ้มครองแรงงานต่างชาติค่อนข้างดี แต่จากประสบการณ์ของสำนักงานเรา แรงงานไทยที่มาปรึกษาส่วนใหญ่เสียสิทธิเพราะ 3 เรื่อง

• ไม่รู้ว่ามีสิทธิ เช่น คิดว่าการที่นายจ้างเก็บหนังสือเดินทางไว้ให้เป็นเรื่องปกติ
• ร้องเรียนช้าเกินไป ค่าจ้างค้างสะสมหลายเดือนจนนายจ้างปิดกิจการ
• หนีก่อนร้องเรียน พอหนีแล้วกลายเป็นผู้ผิดกฎหมายทันที ทั้งที่ก่อนหน้านั้นนายจ้างเป็นฝ่ายผิด

บทความนี้อธิบายทีละเรื่องว่ากฎหมายไต้หวันว่าอย่างไร ต้องทำอะไร ตามลำดับไหน และอะไรที่ห้ามทำ ส่วนภาพรวมเรื่องวีซ่าทำงาน ใบอนุญาตทำงาน และสิทธิประโยชน์ทั่วไป ดูที่ แรงงานไทยในไต้หวัน 2026: วีซ่าทำงาน ค่าจ้าง สิทธิ สายด่วน 1955

1. ค่าจ้าง: นายจ้างต้องจ่ายเท่าไร จ่ายอย่างไร หักอะไรได้

1.1 ค่าจ้างขั้นต่ำและวิธีจ่าย

ข้อควรทราบ: ผู้อนุบาลต่างชาติ (家庭看護工) และผู้ทำงานบ้าน (家庭幫傭) ไม่อยู่ภายใต้รัฐบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ไต้หวัน ค่าจ้างเป็นไปตามสัญญาจ้างและแนวปฏิบัติของกระทรวงแรงงานไต้หวัน (ปัจจุบันไม่ต่ำกว่าเดือนละ 20,000 ดอลลาร์ไต้หวัน) แต่เรื่องหนังสือเดินทาง การเปลี่ยนนายจ้าง และการร้องเรียน ใช้กฎเดียวกันกับแรงงานกลุ่มอื่น

1.2 รายการที่นายจ้างหักจากค่าจ้างได้ตามกฎหมาย

ถ้าสลิปเงินเดือนมีรายการที่คุณไม่เข้าใจ ถ่ายรูปเก็บไว้ทุกเดือน นี่คือหลักฐานสำคัญที่สุดเวลาร้องเรียน

1.3 นายจ้างค้างค่าจ้าง: ทำตามลำดับนี้

ขั้นที่ 1 รวบรวมหลักฐาน (ทำทันที)

• สลิปเงินเดือน สมุดบัญชีหรือแอปธนาคารที่แสดงยอดโอน
• บันทึกเวลาทำงาน (ถ่ายรูปตารางงาน บัตรตอกเวลา หรือจดด้วยตัวเอง)
• ข้อความ LINE หรือ WeChat ที่นายจ้างหรือนายหน้ายอมรับว่าค้างจ่าย
• สัญญาจ้าง (ถ้าไม่มีสำเนา ขอจากบริษัทจัดหางานหรือสำนักงานแรงงานไทย)

ขั้นที่ 2 โทรสายด่วน 1955 สายด่วนคุ้มครองแรงงานต่างชาติของกระทรวงแรงงานไต้หวัน ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง มีล่ามภาษาไทย เจ้าหน้าที่จะรับเรื่อง ออกเลขเคส และส่งต่อไปยังสำนักงานแรงงานของเมืองหรือเทศมณฑล (勞工局) ที่คุณทำงาน การร้องเรียนผ่าน 1955 ไม่ต้องบอกชื่อก็ได้ในขั้นแรก และนายจ้างห้ามเลิกจ้างหรือลงโทษลูกจ้างเพราะร้องเรียน (มาตรา 74 แห่งรัฐบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ไต้หวัน)

ขั้นที่ 3 สำนักงานแรงงานเรียกนายจ้างมาไกล่เกลี่ย ตามรัฐบัญญัติว่าด้วยการระงับข้อพิพาทแรงงาน ไต้หวัน (勞資爭議處理法) การไกล่เกลี่ยไม่มีค่าใช้จ่าย ใช้เวลาประมาณ 20 ถึง 30 วัน และมีล่ามให้ ถ้าตกลงกันได้ บันทึกข้อตกลงมีผลบังคับได้เหมือนคำพิพากษา ถ้านายจ้างไม่มาหรือไม่ยอม สำนักงานแรงงานจะเข้าตรวจสอบและสั่งปรับ นายจ้างที่ค้างค่าจ้างถูกปรับ 20,000 ถึง 1,000,000 ดอลลาร์ไต้หวัน (มาตรา 79) และอาจถูกห้ามจ้างแรงงานต่างชาติ

ขั้นที่ 4 ถ้ายังไม่ได้เงิน ฟ้องศาลแรงงาน ตามรัฐบัญญัติว่าด้วยคดีแรงงาน ไต้หวัน (勞動事件法) มาตรา 12 ลูกจ้างที่ฟ้องเรียกค่าจ้างได้รับการยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลชั่วคราวสองในสาม และศาลจัดล่ามให้ Louis Group รับคดีประเภทนี้โดยประสานงานกับสำนักงานแรงงานไทย

ขั้นที่ 5 ถ้านายจ้างปิดกิจการหรือล้มละลาย กองทุนสำรองจ่ายค่าจ้างค้างจ่าย ตามมาตรา 28 แห่งรัฐบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ไต้หวัน มีกองทุนสำรองจ่ายค่าจ้างค้างจ่าย (積欠工資墊償基金) จ่ายค่าจ้างที่ค้างไม่เกิน 6 เดือนแทนนายจ้างที่ปิดกิจการ ยื่นผ่านสำนักงานประกันแรงงาน แรงงานต่างชาติมีสิทธิเท่ากับคนไต้หวัน

อย่ารอ: คดีค่าจ้างมีอายุความ 5 ปี แต่ในทางปฏิบัติ ยิ่งค้างนานนายจ้างยิ่งไม่มีเงิน และคุณอาจถูกส่งกลับก่อนได้เงิน ร้องเรียนตั้งแต่เดือนแรกที่ถูกค้าง

2. หนังสือเดินทางและบัตร ARC: เป็นของคุณ ไม่ใช่ของนายจ้าง

2.1 กฎหมายว่าอย่างไร

มาตรา 57 (8) แห่งรัฐบัญญัติบริการจัดหางาน ไต้หวัน (就業服務法) ห้ามนายจ้าง “ยึดหรือครอบครองโดยมิชอบซึ่งหนังสือเดินทาง เอกสารถิ่นที่อยู่ หรือทรัพย์สินของแรงงานต่างชาติ” ผู้ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 67 ปรับ 60,000 ถึง 300,000 ดอลลาร์ไต้หวัน และตามมาตรา 72 อาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตจ้างแรงงานต่างชาติ

บริษัทจัดหางานที่ยึดเอกสารก็ผิดเช่นกัน มาตรา 40 ห้ามบริษัทจัดหางานยึดเอกสารหรือทรัพย์สินของผู้หางาน ปรับ 60,000 ถึง 300,000 ดอลลาร์ไต้หวัน และอาจถูกพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการ

การยึดเอกสารโดยใช้กำลังหรือข่มขู่ ยังอาจเป็นความผิดอาญาฐานบังคับใช้แรงงาน ตามรัฐบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ ไต้หวัน (人口販運防制法) ซึ่งมีโทษจำคุก

2.2 “แต่นายจ้างบอกว่าเก็บไว้ให้ปลอดภัย”

ไม่ว่านายจ้างจะอ้างเหตุผลใด กลัวคุณหนี กลัวหาย หรือ “เป็นธรรมเนียมของโรงงาน” กฎหมายไม่อนุญาต ข้อยกเว้นมีเพียงกรณีเดียวคือคุณฝากไว้เองโดยสมัครใจ เป็นลายลักษณ์อักษร และขอคืนได้ทุกเมื่อ ถ้าขอคืนแล้วไม่ให้ ก็คือการยึด

2.3 ทำอย่างไรเมื่อถูกยึด

• ขอคืนเป็นลายลักษณ์อักษร ส่งข้อความ LINE ถึงนายจ้างหรือนายหน้าว่า “ขอหนังสือเดินทางและ ARC คืน” และเก็บภาพหน้าจอไว้ ถ้าเขาตอบว่าไม่ให้ นั่นคือหลักฐาน
• โทรสายด่วน 1955 แจ้งว่าถูกยึดเอกสาร เจ้าหน้าที่สำนักงานแรงงานจะเข้าตรวจสอบ โดยปกตินายจ้างจะคืนทันทีเมื่อถูกเรียก
• ถ้าหนังสือเดินทางหาย หรือถูกยึดและขอคืนไม่ได้ ติดต่อสำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย (ไทเป) เพื่อออกเอกสารเดินทางชั่วคราว

ถูกยึดเอกสารเป็นเหตุให้เปลี่ยนนายจ้างได้ (ดูหัวข้อ 3) ไม่ใช่แค่ขอคืน

3. เปลี่ยนนายจ้าง: ทำได้เมื่อไร อย่างไร

3.1 หลักการ

แรงงานต่างชาติในไต้หวันถูกผูกกับนายจ้างที่ระบุไว้ในใบอนุญาตทำงาน ลาออกไปหางานใหม่เองไม่ได้เหมือนคนไต้หวัน แต่มาตรา 59 แห่งรัฐบัญญัติบริการจัดหางาน ไต้หวัน และ “หลักเกณฑ์การเปลี่ยนนายจ้างหรืองานของแรงงานต่างชาติ” (外國人轉換雇主或工作程序準則) อนุญาตให้เปลี่ยนได้ใน 3 กรณี

3.2 ขั้นตอนหลังได้รับอนุมัติ

• ไปลงทะเบียนที่ศูนย์บริการจัดหางานของรัฐ (公立就業服務機構) ในพื้นที่ ภายในเวลาที่กำหนด
• มีเวลา 60 วัน ในการหานายจ้างใหม่ ขยายได้อีก 60 วันหนึ่งครั้งถ้ามีเหตุ เช่น กำลังรอผลการไกล่เกลี่ย หรือกำลังดำเนินคดี
• ระหว่างรอ นายจ้างเดิมหรือบริษัทจัดหางานยังต้องดูแลที่พักและอาหารจนกว่านายจ้างใหม่จะรับไป (มาตรา 57 (9))
• นายจ้างใหม่ยื่นขอใบอนุญาตจ้าง เมื่ออนุมัติแล้วจึงไปเปลี่ยน ARC ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ไต้หวัน
• อายุงานไม่เริ่มนับใหม่: ระยะเวลาทำงานสะสม 12 ปี (14 ปีสำหรับผู้อนุบาล) นับต่อเนื่อง

3.3 สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเปลี่ยน

• กรณี B ต้องผ่านการตรวจสอบ ถ้าคุณอ้างว่านายจ้างค้างค่าจ้างแต่ไม่มีหลักฐาน สำนักงานแรงงานอาจไม่ออกหนังสือรับรอง ให้ย้อนกลับไปทำตามหัวข้อ 1.3 ขั้นที่ 1
• ห้ามจ่ายเงินซื้อ “หนังสือยินยอม” นายหน้าบางรายเรียกเงิน 30,000 ถึง 80,000 ดอลลาร์ไต้หวันเพื่อ “จัดการให้นายจ้างเซ็น” นี่ผิดกฎหมาย (มาตรา 35 และ 40) และคุณฟ้องเรียกเงินคืนได้
• ระหว่าง 60 วัน ห้ามไปทำงานกับนายจ้างใหม่ก่อนได้ใบอนุญาต ถือเป็นการทำงานผิดกฎหมาย ปรับ 30,000 ถึง 150,000 ดอลลาร์ไต้หวัน และถูกส่งกลับ
• ถ้าหานายจ้างใหม่ไม่ได้ภายในกำหนด ต้องเดินทางกลับ แต่ยังมีสิทธิกลับมาทำงานใหม่ ไม่ถูกขึ้นบัญชีห้ามเข้า ซึ่งต่างจากการหนี

4. ค่าบริการบริษัทจัดหางาน: เก็บได้เท่าไร

ตาม “มาตรฐานรายการและอัตราค่าบริการของสถานบริการจัดหางานเอกชน” (私立就業服務機構收費項目及金額標準) ของไต้หวัน

ค่าใช้จ่ายฝั่งไทยก่อนเดินทาง (ค่าบริการของบริษัทจัดหางานไทย) อยู่ภายใต้กฎหมายไทย ต้องไม่เกินอัตราที่กรมการจัดหางานกำหนด และไม่เกี่ยวกับค่าบริการรายเดือนในไต้หวัน ถ้าถูกเรียกเก็บซ้ำซ้อนทั้งสองฝั่ง ร้องเรียนได้ทั้งที่สายด่วน 1955 และที่กรมการจัดหางานของไทย

5. ห้ามหนีนายจ้าง: เหตุผลทางกฎหมาย

นี่คือข้อผิดพลาดที่ร้ายแรงที่สุดและแก้ไขยากที่สุด

ไต้หวันมีมาตรการให้ผู้หลบหนีเข้ามอบตัวด้วยตนเองเป็นระยะ ซึ่งช่วยลดค่าปรับและระยะเวลาห้ามเข้าประเทศ แต่ไม่คืนสิทธิทำงาน ถ้าคุณหนีไปแล้ว ติดต่อสำนักงานแรงงานไทยหรือทนายความก่อนไปมอบตัว เพื่อให้เรื่องค่าจ้างค้างได้รับการบันทึกไว้ก่อน รายละเอียดเรื่องอยู่เกินกำหนดและการเข้ามอบตัว ดูที่ ฟรีวีซ่าไต้หวัน 14 วัน 2026: อยู่เกินกำหนดหรือทำงานผิดกฎหมาย เสี่ยงอะไรบ้าง และถ้าถูกจับแล้ว ขั้นตอนคดีและสิ่งที่ญาติที่ไทยทำได้ ดูที่ ถูกจับที่ไต้หวันแล้วคดีจะเป็นอย่างไร 2026

ถ้านายจ้างทำร้าย ล่วงละเมิด หรือคุณอยู่ในอันตราย: ออกจากที่นั่นได้ทันที แต่โทร 1955 หรือ 110 (ตำรวจ) ภายในวันนั้น และแจ้งว่าคุณออกมาเพราะเหตุใด กระทรวงแรงงานไต้หวันมีที่พักพิงชั่วคราวสำหรับแรงงานต่างชาติที่ถูกละเมิด การออกมาเพราะเหตุนี้และแจ้งทันที ไม่ถือว่าหนี

6. หน่วยงานที่ช่วยคุณได้

กฎหมายไต้หวันให้สิทธิแรงงานไทยในสามเรื่องนี้ชัดเจน ค่าจ้างต้องจ่ายเต็มและตรงเวลา เอกสารเป็นของคุณ และถ้านายจ้างผิด คุณเปลี่ยนนายจ้างได้โดยไม่ต้องขออนุญาตเขา สิ่งเดียวที่ทำให้สิทธิเหล่านี้หายไปคือการหนีก่อนร้องเรียน ลำดับที่ถูกต้องคือ เก็บหลักฐาน โทร 1955 ไกล่เกลี่ย แล้วจึงเปลี่ยนนายจ้าง ไม่ใช่ หนี ถูกจับ แล้วถูกส่งกลับ

Louis Group (萬國萬佳法律顧問集團) มีสำนักงานในไทเป ซินจู๋ ไถจง และกรุงเทพฯ โดยมีทนายความไต้หวันและทนายความไทยทำงานร่วมกัน และสื่อสารเป็นภาษาไทยได้ เราช่วยเหลือแรงงานไทยในไต้หวันในเรื่องต่อไปนี้: คดีค่าจ้างค้างจ่าย คดีแรงงาน การขอเปลี่ยนนายจ้าง การเรียกคืนค่าบริการที่เก็บเกินกฎหมาย และการประสานงานกับสำนักงานแรงงานไทยในไทเป หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังเจอปัญหาเหล่านี้ ติดต่อเราได้ก่อนตัดสินใจใด ๆ

ผู้เขียน: โสภณ ศิริมงคลรัตน์ (Sopon Sirimongkolrat / 蔡楚城)｜ทนายความผู้มีใบอนุญาตในประเทศไทย Louis Group สำนักงานกรุงเทพฯ｜ตรวจทานเนื้อหากฎหมายไต้หวันโดย: เรย์มอนด์ อวี๋ (Raymond Yu) ทนายความผู้มีใบอนุญาตในไต้หวัน

บทความนี้เป็นข้อมูลทางกฎหมายทั่วไป มิใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย จัดทำตามกฎหมายไต้หวันและประกาศของกระทรวงแรงงานไต้หวันที่มีผลบังคับ ณ เดือนตุลาคม 2026 อัตราค่าจ้าง ค่าบริการ และขั้นตอนอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับสายด่วน 1955 หรือสำนักงานแรงงานไทย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

นายจ้างค้างค่าจ้าง 2 เดือน ควรทำอย่างไร

เก็บหลักฐาน (สลิปเงินเดือน ยอดโอน ตารางงาน) แล้วโทรสายด่วน 1955 ทันที สำนักงานแรงงานจะเรียกนายจ้างมาไกล่เกลี่ยโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ถ้านายจ้างไม่จ่าย จะถูกปรับ และคุณขอเปลี่ยนนายจ้างได้ตามมาตรา 59 แห่งรัฐบัญญัติบริการจัดหางาน ไต้หวัน

นายจ้างเก็บหนังสือเดินทางไว้ บอกว่าเป็นกฎของโรงงาน ถูกไหม

ไม่ถูก มาตรา 57 (8) แห่งรัฐบัญญัติบริการจัดหางาน ไต้หวัน ห้ามนายจ้างยึดหนังสือเดินทางหรือ ARC ปรับ 60,000 ถึง 300,000 ดอลลาร์ไต้หวัน ขอคืนเป็นลายลักษณ์อักษร ถ้าไม่ให้ โทร 1955

เปลี่ยนนายจ้างได้ไหมถ้านายจ้างไม่ยอม

ได้ ถ้านายจ้างทำผิดกฎหมาย เช่น ค้างค่าจ้าง ยึดเอกสาร ทำร้ายร่างกาย และสำนักงานแรงงานตรวจสอบยืนยันแล้ว กระทรวงแรงงานไต้หวันอนุมัติให้เปลี่ยนโดยไม่ต้องมีความยินยอมของนายจ้าง

มีเวลาหานายจ้างใหม่กี่วัน

60 วันนับจากวันลงทะเบียนที่ศูนย์บริการจัดหางานของรัฐ ขยายได้อีก 60 วันหนึ่งครั้งถ้ามีเหตุ ระหว่างนั้นนายจ้างเดิมยังต้องดูแลที่พักและอาหาร

นายหน้าเก็บค่าบริการเดือนละ 2,500 ถูกไหม

ไม่ถูก กฎหมายกำหนดเพดานปีที่ 1 ไม่เกิน 1,800 ปีที่ 2 ไม่เกิน 1,700 ปีที่ 3 เป็นต้นไปไม่เกิน 1,500 ดอลลาร์ไต้หวันต่อเดือน ส่วนที่เกินเรียกคืนได้และร้องเรียนได้ที่สายด่วน 1955

ถ้าหนีนายจ้างแล้วจะเรียกค่าจ้างค้างได้ไหม

ในทางกฎหมายยังมีสิทธิ แต่เมื่อหนีแล้วคุณจะถูกเพิกถอนใบอนุญาตทำงาน ถูกจับ และถูกส่งกลับก่อนได้เงิน รวมทั้งถูกห้ามเข้าไต้หวัน ควรร้องเรียนผ่าน 1955 ก่อนออกจากนายจ้างเสมอ

นายจ้างปิดโรงงานหนีไป ใครจ่ายค่าจ้างค้าง

กองทุนสำรองจ่ายค่าจ้างค้างจ่ายตามมาตรา 28 แห่งรัฐบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ไต้หวัน จ่ายแทนได้ไม่เกิน 6 เดือน ยื่นผ่านสำนักงานประกันแรงงาน แรงงานต่างชาติมีสิทธิเท่ากับคนไต้หวัน

บทความที่เกี่ยวข้อง

• แรงงานไทยในไต้หวัน 2026: วีซ่าทำงาน ค่าจ้าง สิทธิ สายด่วน 1955
• วันหยุดและการลาของแรงงานไทยในไต้หวัน 2026: สิทธิที่คุณมีตามกฎหมาย
• ฟรีวีซ่าไต้หวัน 14 วัน 2026: อยู่เกินกำหนดหรือทำงานผิดกฎหมาย เสี่ยงอะไรบ้าง